و شماره معدود است ، و شايد مقصود اين باشد كه نفسهاى آنها معدود است و شمرده شده است تا مدّت معلوم .
از ابن عباس نقل شده كه وقتى اين آيه را قرائت مينمود گريه ميكرد و ميگفت آخر عدد خروج نفس تو است ، آخر عدد فراق اهل تو است ، آخر عدد دخول قبر تو است ، و ابن سماك روزى نزد مأمون اين آيه را خواند و گفت وقتى نفسها بعدد باشد نه بمدد ( فما اسرع ما تنفد ) . ( طبرسى )
يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً ، وَ نَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلى جَهَنَّمَ وِرْداً
آيه در مقام شرافت مؤمن با تقوى و خذلان گنهكاران اشاره به دو حالت هر يك از حالات آن دو دسته متّقيان و مجرمان مينمايد ، نسبت بمؤمن با تقوى و شرافت او دو فضيلت تذكر ميدهد :
اول - حشر متقى بسوى رحمن است يعنى در قيامت مبعوث ميگردد در حالى كه مشمول رحمت رحمانى حق تعالى و زير سايه لطف او است .
دوم - ( وفدا ) مصدر ( وفد ) است و ( وافد ) شخص سواره را گويند و اين نيز اشاره بشرافت و عزّت و مقام بلند وى خواهد بود كه اين شرافتمندان در حالى بسوى رحمان وارد ميشوند كه سواره باشند .
از امام قشرى نقل ميكنند كه گفته بعضى بر مركوب عبادات و طاعات سوار باشند و برخى بر مراكب همم عليا كه مقصد آنها قرب جوار حق تعالى است ، جماعت اول بهشت جويانند آنها را ببهشت جنان برند و طايفه دوم خدا طلبانند آنان را بقرب رحمان خوانند ، بسيار فرق است بين طالب جنان و طالب رحمان . ( منهج الصادقين ) و نيز در باره گنهكاران دو رذيلت را تذكر ميدهد : اول - گنهكاران كشيده ميشوند بسوى جهنم مانند جانى خطاكار كه او را بدادگاه مجازات ميكشانند .
دوم - او را بجبر بسوى جهنم ميكشند در حالى كه تشنهگانند مثل شتر تشنهاى را كه بسوى آب ميكشند .