بقول ابن عباس آيه در باره على بن ابى طالب ( ع ) وارد شده زيرا كه هر مؤمنى دل او مملوّ است از محبّت آن بزرگوار و در تفسير ابى حمزه ثمالى حديثى از ابو جعفر عليه السّلام نقل مىكند كه
( قال قال رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم لعلى عليه السّلام : قل اللهم اجعل لى عندك عهدا و اجعل لى فى قلوب المؤمنين ودا فقال لهما علىّ ( ع ) فنزلت هذه الاية )
يعنى ابو حمزه در تفسير خود گفته امام محمد باقر ( ع ) به من فرمود حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم گفت اى على بگو خدايا قرار بده نزد خودت براى من عهدى و در دلها و قلوب مؤمنين دوستى ، آن وقت امير المؤمنين عليه السّلام اين دعاء را نموده ( اللهم اجعل الخ ) و خداوند اين آيه را فرستاد و مثل اين روايت از جابر بن عبد اللَّه نيز روايت شده .
دوم - آيه عام است و شامل ميگردد هر كس را كه متصف به اين دو صفت ايمان و عمل صالح باشد كه محبّت آنها در قلوب مؤمنين جا دارد ( قال هرم بن حبان ما اقبل عبد بقلبه الّا اقبل اللَّه بقلوب المؤمنين اليه حتى يرزقه مودتهم و رحمتهم و محبّتهم .
سوم - خداوند محبت آنها را در قلوب دشمنان و مخالفين آنها قرار ميدهد تا اينكه در دين آنها وارد گردند و بسبب آنها دين آنها عزيز و قوى شود .
چهارم - بعضى از مؤمنين را دوست بعض ديگر قرار ميدهد تا اينكه در دين بهم كمك نمايند .
پنجم - به زودى قرار ميدهند مؤمنين را در قيامت دوست يكديگر بطورى كه هر يك ديگرى را مثل دوستى پدر باولادش دوست ميدارد و اين بزرگتر سرور اهل بهشت است و تمامتر نعمت است براى اهل آن . ( جبائى ) و قول اول را تأييد مينمايد روايت صحيحى كه از امير المؤمنين ( ع ) رسيده كه فرموده اگر خيشوم مؤمن را بشمشيرم بزنم بر اينكه مرا دشمن دارد با من دشمنى نميكند و نيز اگر دنيا را هم بمنافق بدهم بر اينكه مرا دوست دارد مرا دوست نميدارد زيرا به حكم اينكه رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم فرموده ( دشمن نميدارد تو را
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 152
مساهمون: سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
ص١٥٢