تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — صفحة 89

مساهمون:

ص٨٩
نداريم مگر همين آثار . از اينجا معلوم مىشود كه ميتوان گفت مقصود از كلمه همين آثار مخلوقاتند و از اينجا است كه مسيح عليه السّلام را ( كلمة اللَّه ) ناميده و نيز آيات قرآن را كلام اللَّه ميناميم و قوله تعالى
وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا
سوره اعراف آيه 133 كه شايد مقصود از كتاب تورات باشد . اين آيات و غير از اينها دلالت واضح دارد بر اينكه همين طورى كه علم و قدرت و حكمت و فضل الهى غير متناهى است آثار وجود او كه در ممكنات ظهور و بروز دارد آن هم غير متناهى است حدّ يقف ندارد و محدود به حدى نيست ، و شايد آيات اشاره به اين باشد كه گمان نكنيد كه عوالم و مخلوقات و آثار صنع الهى محدود به همين عالمى است كه شما مينگريد چنين نيست عوالم از عالم مجردات و ماديات و طبيعيات بقدرى است كه نميتوان بشمار آورد و اخبار زياد از معصومين ( ع ) رسيده كه دلالت بر سعه عوالم دارد ، در بعضى روايات است كه گمان نكنيد كه عالم منحصر بعالم شما باشد چندين هزار عوالم ديگرى است مثل اين عالم شما . و كشفيّات جديد نيز سعه و غير متناهى بودن عالم خلقت را نشان ميدهد و دانشمندانى كه عمر خود را در كشف عوالم و موجودات مادّى صرف نموده‌اند اعتراف بعجز خود مينمايند و اظهار ميكنند كه پس از تحمّل زحمات و مشقّات بسيارى كه در فهم تعداد عوالم ماديات و عدد كرات و طبقات زمين نموده‌اند هنوز بعشرى از اعشار آن پى نبرده‌اند . آرى موجودات ترشّحى است از منبع فيض ازلى و نمونه‌اى است از آثار صفات لاهوتى نه انتهاء دارد و نه محدود بحدّى است ( رحمتش نامتناهى كرمش بىپايان )
قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ
از بعض مفسرين است كه در اين آيه تمام مراتب اصول ديانت را جمع