گردد و چنين مردمانى كه در بيراهه سير نمودند و از طريق حق و حقيقت منصرف گرديدند اعمال آنان حبط ميگردد يعنى اگر به ظاهر اعمال خوبى مينمودند در اثر كفر اعمال آنان تباه و بىثمر گرديده و ديگر در قيامت وزنى و سنجشى براى اعمال آنها نيست يعنى اعمال آنها در قيامت ( كأن لم يكن ) ميگردد و بباد فناء خواهد رفت .
ذلِكَ جَزاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِما كَفَرُوا وَ اتَّخَذُوا آياتِي وَ رُسُلِي هُزُواً
( ذلك ) از اسماء اشاره و مبتداء است و ( جزاؤهم ) خبر مبتداء و ظاهرا اشاره بحبط اعمال كفار است كه چون كفر آنان بآيات پروردگار سبب حبط اعمالشان ميگردد و ديگر در قيامت وزنى براى اعمال آنها نيست تا استحقاق پاداش نيك داشته باشند و كفر بآيات الهى و سخريه نمودن بانبياء و سفراء الهى آتش جهنّم را شعلهور ميگرداند اين است كه پاداش و جزاى كفر آنها جهنم را ايجاب ميگرداند .
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ كانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا
در مقابل كفار كه از عمرشان خسران و زيان بردند و اعمالشان حبط گرديده و جايگاه آنان جهنّم است كسانى كه بآيات الهى ايمان آوردند و اعمال نيكو نمودند محل نزول و ورودشان بهشت فردوس خواهد بود . از ( نزلا ) چنين استفاده ميتوان نمود كه بهشت فردوس پيشكشى و پيشقدمى مؤمنين نيكوكار است و جايگاه آنها بالاتر از آنست .
فردوس چنانچه مفسّرين تفسير نمودهاند محل اعلاى بهشتى است و ( جنّات ) را به صيغه جمع آورده نه مفرد شايد اشاره بعظمت و شمول بهشت فردوس است ، و بهشت فردوس بهشتى است مشتمل بر چندين بوستان كه منطوى بر تمام نعمتهاى بهشتى است از اشجار و ميوهجات و گلها و رياحين و انهار و باقى نعمتها از جسمانى و روحانى قوله تعالى در وصف بهشت و نعمتهاى آن
فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ