گردانيد همان است كه از آب منى بشر را آفريده .
از كمال قدرت مربّى جهان چنين است كه بشر را از آب نطفه منى آفريده و بين آنها نسبى و سببى قرار داده يعنى بين بشر از يكى از دو راه اتفاق و دوستى قرار داده كه با هم آميزش نموده و در امور زندگانى يكديگر را كمك نمايند يكى از راه نسب و خويشاوندى و ديگر از راه سبب و پيوند گرديدن زناشويى .
از امير المؤمنين عليه السّلام روايت شده كه سبب آنهايى ميباشند كه ازدواج با آنها را حرام نموده ، و از ضحّاك و قتاده و مقاتل نقل شده كه نسب هفت است كه خداى تعالى فرموده
( حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ وَ عَمَّاتُكُمْ وَ خالاتُكُمْ وَ بَناتُ الْأَخِ وَ بَناتُ الْأُخْتِ )
و صهر پنج است كه در همان آيه بيان نموده
( وَ أُمَّهاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ
( الى قوله )
إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ )
.
ابن سيرين گفته آيه در باره امير المؤمنين عليه السّلام وارد شده كه او نسبت برسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم جامع هر دو منصب بود هم پسر عمّ رسول اللَّه ( ص ) بود و هم داماد او هيچ يك از صحابه داراى چنين مقامى نبودند .
وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُهُمْ وَ لا يَضُرُّهُمْ
آيه در مقام مذمت كفار بر آمده و آنان را سرزنش مينمايد كه آنها عبادت نميكنند غير خدا را و آنچه كه پرستش مينمايند نه در عبادت آنها نفعى عايدشان ميگردد و نه در ترك آن ضررى به آنها اصابت مينمايد .
وَ كانَ الْكافِرُ عَلى رَبِّهِ ظَهِيراً
( ظهير ) بر وزن فعيل و بمعنى اسم فاعل در زبانها شايع است و در اينجا بمعنى مظاهر و معاونت آمده اشاره به اينكه كافرين در پرستش بتها و عبادت آنچه غير خدا است در دشمنى و عداوت و شرك و مخالفت معاون شيطان گرديدهاند ، و بقول بعضى ( ظهير ) بمعنى هيّن است كه كافر نزد حق تعالى ذليل و حقير است .
وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا مُبَشِّراً وَ نَذِيراً
پس از اظهار قدرت و شمول نعمت در اين آيه بالاترين تفضلاتى كه بافراد