و شهرى رسولى و پيمبرى ميفرستاديم لكن نظر بمقام بلندى كه از جانب حق تعالى دارى بايستى بر جنّ و انس تا روز قيامت رسول و پيشوا باشى و دين تو چون جامع تمام اديان است و قانون تو بر تمام قوانين علوّ و برترى دارد زيرا كه تمام احكامش در وسط نقطه اعتدال واقع گرديده اين است حكمتش اقتضاء ننموده كه بر هر دهى رسولى جداگانهاى بفرستيم تو و دين تو براى هدايت كافى خواهد بود .
فَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ جاهِدْهُمْ بِهِ جِهاداً كَبِيراً
پس تو با اين مقام بلندى كه دارى نبايد تابع كافرين گردى كه ميخواهند تو را بمكر و خدعه تابع خود گردانند از آنان احتراز بنما و با آنها به قرآن كه برهان بزرگى است در دست تو يا با نفس خود مجاهده نما و خود را از دسيسه كارهاى آنها محكم نگاه دار كه مبادا فريب گفتارشان را بخورى .
وَ هُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ
الخ ( مرج ) ارسال و جارى گردانيدن آب است در مجراى خود مثل فرستادن حيوانات را در چراگاه ، و بقولى ( مرج ) مخلوط گرديدن و در هم ريختن اشيايى است به يكديگر قوله تعالى
( فَهُمْ فِي أَمْرٍ مَرِيجٍ )
يعنى مختلط .
آيه باز گشت بآيات بالا است كه عموم قدرت و فضل غير متناهى خود را ببشر تذكّر ميدهد كه از سعه علم و حكمت او چنين است كه دو دريا يكى را آب شيرين و خوش گوار گردانيد مثل شطّ فرات و جيحون و امثال آن و ديگرى را در منتهاى تلخى و بين آن دو دريا فاصله قرار داد بطورى كه بكلّى از هم جدا گردند با اينكه طبيعت آب سريان است بقدرت كامله الهى چنان از هم جدا گرديده كه گويا به زبان حال هر يك به ديگرى گويند ( حجرا محجورا ) من بكلّى از تو مهاجرت و دورى مينمايم .
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً
الخ ( واو ) آيه را عطف بآيات بالا داده يعنى آن كسى كه شب را لباس قرار داد و آن كسى كه باد را فرستاد و آن كسى كه آب را از آسمان نازل گردانيد و آن كسى كه دو دريا را جارى