الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَ الْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ
سخنان مفسرين در توجيه آيه 1 - مقصود از خبيثات سخنان ناشايسته است چنانچه بعضى در باره عايشه و صفوان گفتند و چنين سخنان ركيك شايسته مردهاى ناشايسته است و سخنان پاكيزه و بىآلايش لائق مردمان پاكيزه و شايسته است زيرا سخن هر كسى ارائه و نشان ميدهد ( ما فى الضمير متكلّم را ) قوله تعالى
( قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ )
« 1 » و همين است نكته اينكه گفتهاند ( كلّ اناء يرشح بما فيه ) « 2 » و اين تفسير از ابن عباس و حسن و ضحاك و مجاهد نقل شده .
2 - مقصود از ( خبيثات ) زنهاى ناپاكند و مقصود از ( خبيثون ) مردهاى ناشايسته و ناپاكند . ( ابى مسلم و جبائى ) و همين معنى را از ابى جعفر ( ع ) و ابى عبد اللَّه ( ع ) نقل ميكنند . و آن آيات اوائل سوره ( الزانى لا ينكح الّا زانية او مشركة الخ ) مؤيّد همين معنى دوم است .
خلاصه بنا بر معنى دوم چون سنخيّت سبب الفت و اتّحاد مىشود هر كسى طالب هم سنخ و هم رويّه خود است ، مردهاى پاك و طاهر طالب و مايل بزنهاى پاك و بىآلايشند و زنهاى پاك نيز همين طور طالب مردهاى پاكند ، و مصداق كامل اين آيه در زمان ما به خوبى ظاهر و هويدا است كه مىبينيم هر مرد و زنى در ازدواج طالب هم سنخ و هم جفت خودش مىباشد مردهاى پاك و طاهر طالب زنهاى پاك و صالح و عفيف ميباشند ، زنهاى پاك نيز همين طور طالب مردهاى صالح با تقوى ميباشند .
و شايد آيه چنانچه بعضى گفتهاند اگر چه مطلق است و عموم دار لكن بدليل
هامش
( 1 ) بگو عمل هر كسى هم شكل گوينده وى است .
( 2 ) از هر ظرفى ترشّح مىكند آنچه را كه در او است ( از كوزه همان برون تراود كه در او است ) .