را به نظر عبرت مينگرند و همه را آيات تكوينى و نشانههاى قدرت و علم ازلى مىبينند و در اثر مؤثّر را مينگرند و ميدانند كه آسمانهاى با اين عظمت و زمين با اين وسعت بيهوده آفريده نشده دست تواناى قدرت براى مصلحت بزرگى آنها را از عدم و نيستى بعالم وجود آورده و البتّه غايت و فائده بزرگى در نظر خواهد بود
اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ
خطاب برسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه براى مردم بخوان آنچه را كه از آيات قرآن از طريق وحى به تو رسيده و مردم را بوعد و وعيد آن متذكّر گردان و نماز را بپاى دار و استقامت و پايدارى بنما در آن زيرا كه نماز معجونى ماند كه اثرش چنين خواهد بود كه اگر با اجزاء و شرايط واقع گردد مخصوصا با حضور قلب و توجّه كامل مثل آب طاهر ماند كه غسل در آن تمام كثافات بدن را رفع مينمايد ، نماز صحيح نيز چنين خواهد بود كه تمام چركيها و قذارات درونى نماز گذار را پاك ميگرداند و زنگ هر عمل قبيحى و هر صفت ناشايستهاى كه موجب فحشاء و عمل زشت يا آنچه را كه باعث خلاف دستورات شرع مطهّر ميگردد از آينه دل پاك مىكند و قلب را جلاء ميدهد و برايمان و يقين مؤمن افزوده خواهد گرديد لكن متأسّفانه نميدانم چه شده و چه سببى پيدا نموده كه چنين معجونى كه بايستى دواى دردهاى مزمن ما باشد در بيشترين مردم اثر واقعى خود را از دست داده و غالبا امراض درونى مؤمنين را رفع نميكند ، فلان مؤمن چهل يا پنجاه سال نماز مىكند و مىبينيم ذرّهاى در اخلاق و روحيّه او تأثير ننموده و اين عبادتهاى چند ساله او جلوگيرى از هيچ فحشاء و منكر او نكرده آيا عيب دركى است و از كجا ناشى گرديده ( البته از ما است كه بر ما است ) كه ماها به صورت قانع گرديدهايم و از معنى و حقيقت غافل شدهايم قشر را گرفتهايم و لبّ را رها نمودهايم از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم است « كه فرموده
من لم تنهه صلاته عن الفحشاء و المنكر لم تزدد من اللَّه الّا بعدا
» كسى كه نمازش وى را از فحشاء و منكر باز ندارد براى او