اضراب آرند تقرير مينمايد كه قرآن حقّ است و از طرف پروردگار فرود آمده ( منهج )
لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أَتاهُمْ مِنْ نَذِيرٍ مِنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ
به ( لام تعليلى ) در مقام علّت و سبب نزول قرآن برآمده كه اى محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم قرآن را فرود آورديم تا اينكه تو بوعده نعمتهاى بهشتى و عذابهاى سخت جهنّمى بترسانى آنهايى را كه مثل قريش در زمان فترت بين حضرت عيسى عليه السلام و بعثت پيمبر اسلام واقع بودند و در اين مدّت براى آنان پيمبرى نيامده بود و بقاعده لطف كه خداى رحمان هميشه براى اتمام حجّت پيمبر و رسولى براى هدايت و ارشاد بندگان خود ميفرستد اين بود كه رسول گرامى خود را فرستاد كه شايد در مرتبه اوّل قريش كه از قبيله خود حضرتش بودند و به
( أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ )
اوّل مأمور گرديد قريش را بسوى حقّ هدايت نمايد و پس از آن باقى خلق را ارشاد فرمايد .
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ
بدليل ( انّى ) كه از اثر پى بمؤثّر بردن است بخلقت و آفرينش عالم مادّيّات و نظام و ترتيب خلقت آنها و كمال صنعى كه در آفرينش آنها به كار برده اشاره به اين دارد كه آفرينش آنها دفعى نبود بلكه بتدريج در مدّت شش روز كه هر روزى هزار سال بايّام ربوبى بشمار آيد بذات بى زوال خود آسمانها و زمين و آنچه را كه بين آنها است از مرتبه خفاء بمرتبه ظهور و پيدايش آورده .
چون پيش از آفرينش آسمانها و زمين شب و روز و ماه و سالى نبود كه خلقت آنها را محدود بحدّ شش روز نمايد اين است كه مفسّرين آيه را توجيه نمودهاند .
1 - سادهترين توجيهات اين است كه گفته شود مقصود از روز يوم ربوبى است
( وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ )
و مقصود از شش روز اين است كه خداوند آسمانها و زمين و آنچه بين آنها است چون تدريجى الحصولند در مدتى آفريده كه تطبيق بشش روز ميگردد و هر روزى هزار سال به حساب ميآيد .
و صدر المتألهين صاحب اسفار در توجيه آيه پس از تأسيس مقدّمات مفصّلى همين معنايى كه گفته شد نتيجه گرفته و براى توضيح اجمالى از آن را در اينجا