توضيح آيات
( الم ) تَنْزِيلُ الْكِتابِ لا رَيْبَ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ
سخنان مفسرين در توجيه ( الم )
از حضرت امير عليه السلام چنين روايت شده كه هر كتابى از كتابهاى خدا را خلاصهاى هست و خلاصه قرآن حروف مقطّعه است ( مثل الم ، طه ، كهيعص و امثال اينها ) 2 - حروف مقطّعات رمز است بين خدا و پيمبرش و كسى تأويل و تفسيرش را نميداند مگر خدا .
3 - الف اشاره به اللَّه ، لام اشاره به جبرئيل كه حامل وحى است و ميم اشاره بمحمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كه مخاطب بخطاب است و غير اينها از توجيهاتى كه مفسّرين كردهاند اگرچه براى هر يك از آنها وجه صحيحى هست لكن بهتر اين است چنانچه قبلا گفته شده كه بگوئيم حروف مقطّعات از متشابهات قرآن بشمار ميرود و علمش نزد خدا است و سكوت در آن اولى است .
( تنزيل ) مبتدا است و خبرش
( مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ )
است .
( لا رَيْبَ فِيهِ )
در مقام اعتراض بمنكرين قرآن است كه قرآن كتابى است كه از جانب پروردگار جهانيان فرود آمده چگونه ممكن است در آن شك و ريبى باشد اشاره به اينكه آيات قرآن خودش اعجاز است و شاهد بر حقّانيّت خود خواهد بود .
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ
( ام ) تقرير حقّانيّت قرآن است يعنى چنين نيست كه مشركين نسبت افتراء و دروغ به قرآن و اين كلام ربّانى مىبندند ( بل ) اضراب است يعنى اينطور نيست كه كافرين گويند بلكه قرآن حقّ است و از محلّ صدق از نزد پروردگار تو فرود آمده خلاصه آيه بجهاتى بنظم و اسلوب فصيح و صحيح واقع گرديده . اوّل - اشاره باعجاز قرآن نموده كه نظم و اسلوب و فصاحت و بلاغت كلام بطورى است كه شكّى در آن نيست كه از جانب پروردگار عالميان نازل گرديده ، پس از آن به ( بل ) منقطعه كه براى