گفته شود آيه چون مطلق است ممكن است آن را تخصيص دهيم بجايى كه شخص يك نحو سببيّتى در عمل غير داشته مثل آنجايى كه وصيّت نموده كه وصيّت او سبب انجام آن عمل غير شده باشد يا عمل اولاد كه پدر و مادر علت مادى وجود اولادند يا حقى به گردن كسى دارد كه به آن سبب خيرات براى وى مىكند .
و بوجه ديگر بنا بر تعميم آيات و اخبار در خصوص خيرات ممكن است گفته شود كسى از عمل غير مستحق اجر نميگردد مگر آنكه سببيتى مثل اولاد يا غير آن در كار باشد و در مورد نيابت خداوند تفضلا از عمل غير شخص را مستفيض ميگرداند چنانچه در آن آيه
( أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ )
خوب واضح است كه اين مزيد تفضلى است كه در باره پدر و مادر دارد پس بنا بر اين توجيه مىتوان جمع نمود بين اين آيه و آيات و احاديثى كه در مورد نيابت خيرات و مبرات براى اموات رسيده كه اين فضيلتى است كه بدون استحقاق تفضلا خدا ببنده مؤمن خود عطا خواهد نمود .
وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى ثُمَّ يُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفى
كسى كه جديت و كوشش در عمل نمايد به زودى جزاء و پاداش عمل نيك خود را بالتمام بلكه تمامتر از تمام از عمل نيكوى خود بهرهمند گرديده و بنتيجه آن خواهد رسيد چنانچه در قرآن كريم بر هر عمل نيكى ده برابر وعده حسنه داده بلكه نسبت ببعض مؤمنين و متقين باضعاف مضاعف جزاى نيك مىدهد .
از تفسير ثعلبى چنين نقل مىكنند كه عبد اللَّه بن طاهر كه والى خراسان بود حسين بن فضل را طلبيد و گفت سه آيه براى من مشكل شده آن را حل نما اول - قوله تعالى
( فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ )
كه راجع بقابيل است بنا بر حديثى كه از رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم رسيده
( الندم توبة )
دلالت صريح دارد كه بمحض پشيمانى توبه شخص قبول مىشود چرا توبه قابيل قبول نشد و مستحق عذاب گرديد