1 - اين آيه به آيه
( فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ )
نسخ گرديده .
( قتاده و جماعت ديگر ) 2 - آيه از محكمات قرآن است و نسخ نگرديده و بعد از اتمام جهاد امام مخير است بين قتل كه اسيران را بكشد يا آنكه بر آنان منت نهاده فداء گيرد و رهاشان نمايد ( عبد اللَّه عمر و حسن و عطاء ) و ابن قول بهتر است زيرا كه خود رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم روز بدر عقبه چنين كرد ابن ابى سعيد و نضر بن حارث را كشت و از باقى اسيران فداء گرفت و رهاشان نمود و نيز بنى قريظه را كشت و امامة بن انال صنفى را رها نمود .
( ابو الفتوح رازى )
ذلِكَ وَ لَوْ يَشاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لكِنْ لِيَبْلُوَا بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ وَ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمالَهُمْ
اگر خدا بخواهد هر آينه بدون جنگ و زحمت و مشقت مؤمنين و شهيد گرديدن آنان از كفّار انتقام ميكشد و آنان را مبتلا مينمايد به بلاهاى ديگر همانطورى كه گروه پيشينيان در اثر مخالفت با انبياء بطوفان و غرق و خسف و غير اينها آنان را مستأصل گردانيد لكن حكمت الهى چنين اقتضاء نموده كه بعضى از اين امّت مرحومه را ببعض ديگر و رو برو شدن با كفار و جهاد نمودن در راه خدا آزمايش نمايد و بالاترين امتحان براى بشر فداكارى و جانبازى است و چون اين امّت شريفترين و فاضلترين امم ميباشند اين است كه در مورد امتحان بايستى بسختترين مصائب آزمايش گردند .
پس از آن در مقام فضيلت و پاداش مجاهدينى كه در راه خدا كشته شدهاند بر آمده كه خدا هر گز اعمال آنها را ضايع و باطل نخواهد گردانيد .
سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بالَهُمْ وَ يُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ
شايد مرجع ضمير سيهديهم و باقى ضمائر كسانى باشند كه در راه خدا كشته مىشوند و شايد مرجع مؤمنين باشند يا مقصود از اين فضائل خصوص شهدايى