( توضيح آيات )
إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ
شق در لغت بمعنى شكافتن و دو نيم كردن است و نظير اين آيه در قرآن بسيار آمده مثل يوم تشقق الارض و انشقت
وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ
و غير اينها و در اينجا اشاره بوقتى است كه آسمان شكافته و قطعه قطعه ميگردد شكافتن آسمان علامت منحل گرديدن و خراب گرديدن عالم دنيا است ( انشقت ) در اينجا و ( انفطرت ) در سوره انفطار و نظائر آن اشاره بظهور قيامت است كه هنگام ظهور قيامت وضعيّت عالم سماوى و نظام عالم طبيعى از جريان خود خارج ميگردد از حضرت أمير المؤمنين چنين روايت ميكنند كه فرموده ( تنشق من المجره ) مجره بفتح ميم راه آسمان است يعنى آن سفيدى كه در وسط آسمان كشيده شده و آن را كهكشان گويند از آنجا شكافته ميگردد
وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ
حق در لغت به چهار معنى آمده اول موجد و آفريننده موجودات را كه از روى حكمت خلق نموده او را حق گويند اين است كه خدا را حق نامند قوله تعالى
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ
دوم آفريده شده از روى حكمت آن را نيز حق گويند مثل اينكه گويند فعل خدا و كلمه آن حق است و قوله تعالى
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَ الْقَمَرَ نُوراً
تا آنجا كه فرموده
ما خَلَقَ اللَّهُ ذلِكَ إِلَّا بِالْحَقِّ
سوم اعتقاد مثل اينكه گويند اعتقاد ما در حشر و نشر و ثواب و عقاب حق است چهارم در گفتار و كردار هر گاه در موقع خود واقع گردد گويند فلان كلام حق است و فلان عمل حق است يعنى درست و بموقع است و حقّت در آيه بمعنى ملزم گرديدن و محقق گرديدن است يعنى آسمان استماع مىكند و ميشنود فرمان پروردگار را و منقاد و مطيع ميگردد و حكم او را اجرا ميگرداند بدون آنكه امتناع و ممانعتى در او پديد گردد