و شايد مقصود اهل آسمان باشند كه امر پروردگار را ميشنوند و حكم او را اجرا ميگردانند لكن بنا بر اين معنى بايستى چيزى در تقدير گرفت و آن خلاف ظاهر است .
لكن چنانچه گفته شد آيه دلالت دارد بر نفوذ قدرت خدا و تأثير اراده او در مندك گرديدن آسمانها و تفرّق اجزاء آن و در قبول تأثير مثل عبد ذليل در مقابل حكم مولا ايستادگى مىنمايد چنانچه در مقام اطاعت زمين و آسمان فرموده
قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ
كه همين طورى كه اراده او در وجود اشياء نفوذ دارد در اعدام آنها نيز نافذ است زيرا كه غير از ذات واجب الوجود تمام موجودات ممكن الوجودند و وجود و عدم نسبت بممكن مساوى است و همين طورى كه بامر ( كن ) و اراده او موجود شدند بامر و اراده او نيز معدوم ميگردند .
وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ ، وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ ، وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ
وقتى زمين كشيده شده و كوهها پراكنده گرديد زمين مثل يك و رق صاف ميگردد و آنچه در باطنش بوده بيرون مىاندازد در تفسير ابو الفتوح رازى حديثى از رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نقل مىكند ( وقتى علامت قيامت ظاهر گرديد زمين بپاره هاى جگر خود قى مىكند يعنى گنجهاى زمين را مثل ستونهاى زرين بيرون مى - اندازد آدم جانى و قاتل گويد براى اين آدم كشى كردم دزد گويد براى اين و مانند اين مرا دست بريدند آن گاه بروند و رها كنند .
يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ
كدح بفتح كاف بمعنى جديّت در عمل است بطورى كه در آن تأثير نمايد و كدح بكسر كاف بمعنى كسب و سعى بسيار در عمل آمده خطاب به تمام افراد بشر است كه اى انسان محقّقا تو زحمت كش و رنج برى و اگر در عمل رنج بسيار كشى بالاخره پروردگار خود را ملاقات مىنمايى و بپاداش عمل خود از خير و شرّ هر چه