بر چيز ديگرى گردانيده و سلسله علل و معلولات را مترتّب بر يكديگر قرار داده و معدّات و شرايطى در بين نهاده اين است كه در ثبت و ضبط اعمال بنى آدم ملائكهاى گماشته كه در قيامت شاهد و گواه اعمال و افعال وى باشند .
در بعض احاديث دارد كه وظيفه ( كرام الكاتبين ) فقط ضبط اعمال و افعال جوارح آدميانند نه اعمال قلب زيرا كه قلب خزينه خدا است كسى را بر آن تسلّطى نيست خصوصا قلب مؤمن كه فرمود
( قلب المؤمن عرش الرّحمن )
و شايد صحيفه اعمال همان نفس يعنى روح و روان آدمى باشد كه بتوسط ملائكه عمّال هر عملى از اعضاء صادر ميگردد از گفتار و كردار خوب يا بد آن گماشتگان در لوح نفس ضبط و نقش مينمايند و اين همان صحيفه اعمال است كه روز موعود حاضر ميگردد وقتى آدم خطاكار آن را ببيند گويد
يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً )
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ ، وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ ، يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ
محقق و معين است كه نيكوكاران هر آينه در نعمتند و محقّقا فجار و بدكاران در جهنّم و جايگاه آنان در قيامت جحيم است .
ابرار جمع بر و بر در لغت بمعنى توسعه آمده و به اين اعتبار بيابان وسيع را عرب بر مقابل بحر يعنى دريا گويد و هر عمل نيكى را بر گويند و گاهى بر نسبت به خدا داده شده مثل قوله تعالى
إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ
و گاهى نسبت بخلق داده مىشود مثل قوله تعالى
وَ بَرًّا بِوالِدَيْهِ
و ، بر ، نسبت به حق تعالى بمعنى ثواب و عطا و احسانست و نسبت بعبد اطاعت و عمل نيكو است و نيز ، بر ، نسبت به انسان در دو معنى گفته مىشود يكى راجع باعتقادات مثل قوله تعالى
لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ
و ديگر بر راجع باعمال نيك مثل قوله تعالى
لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ
در آيات سوره بقره صفات ابرار را مفصلا بيان فرموده و مختصر بيانى در