زمينى است كه از وى گياه روئيده نميشود .
اين جمله جواب قسم است كه انسان كنود است و در اينكه مقصود از ( الكنود ) در آيه چه كسى است از مفسّرين گفتارى نقل شده :
( 1 ) ابو امامه چنين روايت مىكند كه رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم به من فرمود ميدانى كنود كيست گفتم خدا و رسولش بهتر ميدانند گفت آن كسى كه تنها غذا خورد و به كسى انفاق نكند و بنده بزند .
( 2 ) بروايت على بن ابراهيم مقصود از ( الكنود ) آن دو نفرى ميباشند كه رسول اللَّه را مخالفت نموده و از جهاد و از جنگ با بنى سليمه برگشتند .
( 3 ) ابو عبيده گفته كنود كسى را گويند كه احسانش كم باشد زيرا عرب زمينى را كنود نامد كه چيزى از آن روئيده نشود .
( 4 ) ديگرى گفته كنود كسى است كه بيك مصيبت تمام نعمتها را فراموش كند ( 5 ) ديگرى گفته كنود كسى را گويند كه نعمت از خود بيند نه از خدا ( 6 ) ديگرى گفته كنود آن كسى باشد كه نعمت بيند و منعم نشناسد ( 7 ) ديگرى گفته كنود آن كسى است كه نعمتهاى خدا را در معصيت صرف نمايد .
( 8 ) ديگرى گفته كنود بمعنى هلوع است و هلوع در قرآن بمعنى جزوع تفسير نموده در سوره المعارج آيه 19 فرموده
إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً
« 1 » ( 9 ) ديگرى گفته كنود كسى است كه سرش بر بالين نعمت و دلش در ميدان غفلت باشد و توجيهات ديگرى نيز در ( الكنود ) گفته شده است لكن چون ( الكنود مطلق و بمعنى منع خير است شامل ميگردد آنچه را مفسّرين تفسير نموده و آنچه
هامش
( 1 ) محققا انسان حريص خلقت گرديده وقتى شرى و ناملائمى بوى ميرسد جزع مىكند و وقتى خيرى بوى ميرسد از مستحقين منع مىكند ظاهرا آيه نظر بضميمه آيات بعد ( الا المصلين ) تا آخر چنين مينمايد كه تمام افراد بشر چنيناند مگر اشخاصى كه استثناء شده