طور بجنبش آمد ،
در آن هنگام زمين ( بامر خدا ) به زبان آيد و سخن گويد ( و خلق را خبر دار نمايد )
و بسخن آمدن زمين بوحى پروردگار تو است ،
در آن روز قيامت مردم از قبرها بيرون آيند ( و در صحراى محشر ) متفرق ميگردند تا اينكه ببينند اعمال خود را ،
پس كسى كه به قدر ذرة المثقالى عمل خير نموده پاداش خير ميبيند
و كسى كه به قدر ذرة المثقالى عمل شر و كار زشت كرده جزاى عمل خود را ميبيند .
( توضيح آيات )
إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها
اين مبارك سوره با كوچكى آياتش از بزرگترين سورهها و آيات قرآن بشمار ميرود و در خلال كلماتش اسرار و نكات لطيفهاى مندرج است كه اگر كسى به چشم حقيقت بين آن را بنگرد و اندكى در آن تأمّل نمايد از ته دل فرياد مىزند كه حقّا اين آيات از معدن وحى و از حاق حقيقت ظهور نموده و از مخزن علم الهى فرود آمده زيرا چنين كلامى با معانى مندرجه در آن از حيطه فهم بشرى خارج است و اگر نبود معجزه و كرامت ديگر كه شاهد صدق نبوت و رسالت نبى خاتم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم باشد مگر همين يك سوره كوچك كافى بود زيرا كه اين سوره مباركه از حيث الفاظ در بالاترين درجه فصاحت و بلاغت بشمار ميرود و نيز از حيث معانى و نكات مندرجه در آن در مرتبهاى واقع است كه فهم كاملترين و مبرزترين بشر بكوچكتر اسرار آن نميرسد .
توجيه لطيف
( مقدّمة ) براى وضوح سوره بطور اختصار چند مطلب تذكّر مىدهم :
( مطلب اول ) شكى نيست كه موجودات ارضى و سماوى على الدّوام در حركت دورى ميباشند و چنانچه بعض دانشمندان گفتهاند علاوه بر حركت وضعى و انتقالى و كمّى و كيفى حركت ديگرى نيز دارند كه آن را حركت جوهرى گويند دانه كه از زمين بيرون ميآيد على الدّوام حركت مىكند و كوشش مينمايد كه