فَقالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ ناقَةَ اللَّهِ وَ سُقْياها
پيمبر خدا صالح ( ع ) به آنان گفته بود اين شتر مادّه مال خدا است او را سيراب كنيد يك روز آب قسمت او باشد و در عوض بشما شير ميدهد و يك روز آب قسمت شما است و آنان را تهديد نمود كه اگر ناقه را بكشيد عذاب بر شما فرود مىآيد
فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوها فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاها ، وَ لا يَخافُ عُقْباها
فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ
يعنى منطبق گرديد عذاب بر آنان كه ناقه ( صالح ) را پى كردند و كشتند و بعضى گفتهاند دمدم يعنى دمادم غضب و عذاب بر آنها مستولى گرديد ديگرى گفته ( دمدم اللَّه عليهم اهلكهم بذنبهم ) يعنى خدا آنها را بگناهشان گرفت و آنان را هلاك گردانيد و اينكه همه آنها به عذاب گرفتار شدند با آنكه دو و سه نفر شايد اقدام بر اين عمل شنيع نموده براى اين بوده كه همه راضى به اين عمل بودند و جديت در آن مينمودند كه پس از اين عمل زمين بلرزه آمد و مردم هلاك گرديدند زيرا حرف پيمبر خود را دروغ پنداشتند و ناقه را كشتند پس فرا گرفت عذاب بر آنان بطورى كه همگى آنها را عذاب فرا گرفت و تمامشان هلاك گرديدند و با آنكه پيغمبرشان صالح ( ع ) به آنها خبر داده بود اگر ناقه را كشتيد عذاب بر شما فرود ميآيد از عاقبت كار خود و عذاب الهى كه بكيفر اعمالشان آنان را ميگيرد نترسيدند و آن عمل فجيع را نمودهايد به دو دليل معلوم مىشود يك نفر در كشتن شتر اقدام ننموده و جماعتى در اين عمل ركيك شركت نموده بودند يكى در آيه ( فعقروها ) و ( ذنبهم ) بلفظ جمع آورده نه مفرد و ديگر اگر فقط يك نفر بر اين عمل اقدام نموده بود و باقى مقصر نبودند روى ميزان عدل الهى نبايد بر همه عذاب فرود آيد معلوم مىشود بيشتر آنان در اين عمل شركت داشتند و باقى آنها نيز راضى بر اين عمل بودند اين بود كه همه آنها مشمول عذاب گرديدند .