اين است كه در احاديث رسيده براى انسان ( لمّة من الملك و لمّة من الشيطان ) الهام و القاء معارف و نمودن طريق رستگارى و سعادتمندى از ملك است و وسوسه و راهنمايى بطريق كج از شيطان است كسى را كه توفيق الهى نصيب وى گردد و راه دخول شيطان را ببندد قلب او محلّ تردّد ملائكه ميگردد لكن كسى كه تابع نفس گرديد قلبش محلّ جولانگاه شياطين ميگردد .
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها ، وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها
خداوند بهفت آيت بزرگ خلقت سوگند ياد مينمايد كه فضيلت و شرافت كسى داراست كه نفس خود را از صفات حيوانى سبعى بهيمى تزكيه و تصفيه نمايد تا آنكه محلّ عبور و مرور ملائكه و الهام الهى گردد و آنچه خيريّت و رستگارى وى بر آنست از جانب بالا ملهم گردد آرى نفسى كه آلوده بكثافات نفسانى گرديد مثل ظرفى ماند كه آلوده بزه گرديده آنچه در وى ريخته شود زهر آلوده ميگردد اين است كه كلمات حقّانى كه از معدن صدق فرود آمده بجاى آنكه وى را از مهلكه نجات دهد سبب هلاكت وى ميگردد و شايد اشاره به اين باشد قوله تعالى حكاية از كفار كه در باره مثالهاى قرآن ميگفتند
يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً
اگر چه شأنيّت قرآن هدايت است لكن نفسى كه آلوده بكثافات اخلاقى گرديده و در طريق كجروى قدم زد هر چه پيش ميرود بر ضلالت و گمراهى وى افزوده ميگردد حتّى كلمات وحى بجاى آنكه وى را هدايت نمايد بر گمراهى وى ميافزايد آن وقت از فيوضات الهى نااميد و بى بهره ميگردد .
كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْواها ، إِذِ انْبَعَثَ أَشْقاها
گويند قاتل ناقه مردى بود بنام قدار بن سالف سرخ مو و ازرق چشم كوتاه بالا نام مادرش فديره از أمير المؤمنين عليه السّلام چنين روايت ميكنند كه حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم چند دفعه به من فرمود شقىترين پيشينيان آن كسى بود كه ناقه صالح را كشت و شقىترين بعديها كسى است كه تو را ميكشد .