إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ
( رصد ) در لغت محل كمينگاه را گويند قوله تعالى
إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً
اشاره به اينكه جهنم در كمينگاه كفّار و آماده براى آنان است و در محبس و طريق نيز استعمال شده مثل قوله تعالى
مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً
ملائكه در پشت او و در طريق او حفظ ميكنند وى را از شياطين و آيه بالا
إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ
پروردگار تو در كمينگاه و در راه اعمال و افعال هر كسى است اشاره به اينكه انسان آنچه از خير و شر عمل كند خدا ميداند و كرام الكاتبين در نامه عمل او ثبت مينمايند در حديث قدسى است
( من حارب لى وليا فقد ارصد لمحاربتى )
يعنى كسى كه در مقام دشمنى با دوست من برآمده خود را در طريق محاربه با من واقع گردانيده ظاهرا اين آيه جواب قسمهايى است كه در اول سوره
وَ الْفَجْرِ وَ لَيالٍ عَشْرٍ وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ
ياد نموده و آيات در بين از جملات معترضه بشمار ميآيد خلاصه اين موجودات بزرگ كه دلالت دارد بر عظمت و جلال خداوندى خود در مورد قسم قرار داده و نظام موجودات را شاهد آورده كه پروردگار تو در كمين گاهست اشاره به اينكه مراقب اعمال و افعال شماست .
آرى اگر انسان به چشم بصيرت نظر كند در اوضاع عالم و نظام عالم علوى و سفلى را تحت نظر و بازرسى قرار دهد البته تصديق مىكند و شهادت ميدهد كه مربّى عالم آنى غافل و بى خبر از هيچ موجودى نميباشد و اگر آنى غفلت نمايد عالم بسوى عدم اوليّه خود رهسپار ميگردد .
فَأَمَّا الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ ، وَ أَمَّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهانَنِ
ابتلا مأخوذ از بلا و بلى در لغت بمعنى پوسيدگى چيزى را گويند مثل ( بلى الثوب ) لباس پوسيده و مندرس گرديد و غم را بلا گويند براى آنكه بدن را ميپوشاند