صد و شصت ملك گماشته كه از آن جمله هفت ملك موكّل جسم اويند كه آفات و بليّات را از وى دور گردانند چنانچه مگس آفات را از كنده عسل دور مىكند
( سخنان مفسرين راجع بحفظه )
( 1 ) مقصود از حافظ در آيه فرشتگانند كه اعمال انسان را ثبت و ضبط مىنمايند ( عبد اللَّه عباس ) ( 2 ) حفظهاند كه مال و آجال و ارزاق خلايق را نگاه ميدارند ( قتاده ) ( 3 ) حفظ كننده خدا است كه بنده را نگاه ميدارد كه از تقديرات الهى در نرود ( كلبى ) آرى اگر نبود حفظ و حراست مربى عالم هيچ دانهاى بثمر نميرسيد و هيچ طفلى از مادر متولّد نميشد و بكمال نميرسيد زيرا كه اكثر موجودات به لحاظ مادّه و طبيعت و بقاعده تنازع بقاء و غلبه قوى بر ضعيف و تضادّى كه بين آنان موجود است قوى كوشش مىكند ضعيف را نابود و مضمحل گرداند اين است كه خداى حكيم براى هر نوعى از موجودات اسباب و وسائلى مهيّا نموده كه وى را از تصادمات داخلى و تصادفات خارجى حفظ نمايد
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ ، خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ ، يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ
بعضى مفسرين گويند ترائب بين دو پستان زن است ديگرى گفته بين شانه و سينه زن است آيه اشاره برجوع و بازگشت انسان است باصل و مبدء خود مثل قوله تعالى
إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ
إِنَّ إِلى رَبِّكَ الرُّجْعى
يعنى بازگشت شما بسوى خدا است خلاصه آيه در مقام تنبّه و تذكر است كه آن كس كه انسان را از پست ترين مراتب و قذرترين اشياء خلقت نموده و وى را از پستترين مراتب ترقّى داده و وى را باوج كمال انسانيّت جسما و روحا رسانيده و