فهرست مصنفات و فهرست اصول اشاره شده ، اما نامى از كتاب مورد بررسى ما به ميان نيامده است .
سيد جمال الدين بن طاووس ( م 673 ه ) در مقدمهء كتاب رجالىاش يعنى حلّ الاشكال فى معرفة الرجال ، از اين كتاب با نام كتاب الضعفاء ياد كرده است . اما در هيچ مصدر ديگر پيش از آن نامى از كتاب الضعفاء منسوب به ابن غضائرى ديده نمىشود و از سوى ديگر توثيقاتى در منقولات خود ابن طاووس از ابن غضائرى وجود دارد . بنابراين ، مىتوان گفت كه نام اين كتاب در واقع رجال ابن غضائرى و شامل توثيق و تضعيف بوده است .
يادآورى مىشود محقق شوشترى ( م 1414 ه ) با استفاده از سخنان علامه حلى در خلاصة الاقوال گذشته از سه عنوان كتاب فوق ، دو كتاب با عنوان كتاب الممدوحين و كتاب المذمومين را از تأليفات ابن غضائرى دانسته است . « 1 » با توجه به سخنان گذشته مىتوان اين دو كتاب را دو بخش كتاب رجالى دانست كه ما براى ابن غضائرى قائل شدهايم .
2 . انتساب كتاب الرجال . چنانكه اشاره شد ، در انتساب كتاب رجال به غضائرى پدر يا ابن غضائرى اختلاف است و برخى نيز اصل انتساب كتاب را به هر دو نفى كردهاند . اينك نظريههاى مختلف در انتساب كتاب به هريك از ايشان و اعتبار آن را بررسى مىكنيم .
نظريهء اول . كتاب رجال ، متعلق به ابن غضائرى نيست ، بلكه از مجعولات و ساختههاى دشمنان شيعه است كه خواستهاند با جعل اين كتاب ، ارزش راويان شيعه را از بين ببرند .
مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى پس از بيان تاريخچهء كتاب مىگويد : كتاب از آن غضائرى نيست و كسى كه اين كتاب را تأليف كرده ، از دشمنان علماى شيعه بوده و با اين عمل مىخواسته به هر حيلهاى كه شده تهمتى به ايشان بزند و مقام آنها
هامش
( 1 ) . قاموس الرجال ، ج 1 ، ص 441 - 442 .