مىشود ، گاه القاب نيز نقش مهمى در اين امر دارد . اوصافى كه به عنوان علامت مشخصه افراد است چون « مكفوف » و « ضرير » و « أعمى » به معنى نابينا و يا « أعرج » به معنى معلول از ناحيهء پا ، به عنوان لقب شناخته مىشوند . اين القاب در تعيين دقيق اشخاص بسيار مؤثر است ؛ براى مثال القاب اشخاص زير بيان شده است :
على بن عمر الأعرج ابو الحسن الكوفى « 1 »
ابراهيم بن يزيد المكفوف « 2 »
العلاء بن يحيى المكفوف « 3 »
ابو يحيى ، المكفوف « 4 »
5 . وطن . از ديگر اطلاعات مهمى كه پس از عنوان شناسايى افراد يعنى نام و نسبت و كنيه و لقب ، در شناخت افراد مهم است و فوايد جانبى ديگرى هم دارد تعيين محل اقامت ايشان است . تعبيراتى چون : كوفى ، بصرى ، بغدادى ، قمى ، مصرى و . . . نشانهء تعيين وطن اشخاص است و گاه نيز اين نسبتها اقامتگاه فرد را مشخص مىكند و راوى در واقع در جايى ديگر متولد شده است و از اينرو در مواردى تعدد انتساب به شهرها ديده مىشود . گاه اين نسبتها دقيقتر شده و انتساب به محلههاى برخى شهرها هم ذكر شده است . مثل مزينة در مدينه ، و سوق العطش در بغداد .
براى مثال اطلاعات مكانى در مورد زندگى راويان زير داده شده است :
أبان بن عثمان الاحمر البجلى مولاهم ، أصله كوفى ، كان يسكنها تارة و البصرة تارة . « 5 »
حمّاد بن عيسى ابو محمد الجهنى مولى ، و قيل عربى ، اصله الكوفه و سكن
هامش
( 1 ) . همان ، ص 256 ، ش 670 .
( 2 ) . همان ، ص 24 ، ش 40 .
( 3 ) . همان ، ص 299 ، ش 813 .
( 4 ) . همان ، ص 455 ، ش 1235 .
( 5 ) . همان ، ص 13 ، ش 8 .