داشت كه به سبب كمبود آب ، از نيروى حيوانات براى راهاندازى آنان استفاده مىكردند 148 و پارچهها به خصوص عمامههاى توليدى سرخس در تمام منطقه معروف بوده است 149 .
4 . 2 . مراكز روستايى
به سبب كمبود آب در اين ناحيه ، سرخس داراى روستاهاى زيادى نبوده و بسيارى از روستاهاى اشارهشدهء اين منطقه توسط كتب جغرافيايى و تاريخى در دشت خاوران قرار داشتهاند و اين خود باعث شك و ترديد در انتساب آنها به سرخس يا ابيورد شده است . درهرحال ، روستاهاى شناخته شده عبارتند از اندكان ، اجنقان يا اجنگان 150 ، آلوزان 151 ، ازجاه 152 ، بيوقان ، بغاوزان يا غاوزجان 153 ، بلخان ، كه « شهرى » بوده آن سوى ابيورد 154 ، بادان 155 ، بالوجوزان ، روستايى در سر راه هرات ، بيل 156 ، جوين 157 ، حفصآباد 158 ، خالبران ، خالد آباد 159 ، دستجرد لغمان 160 ، رجا ، رمله و زرآباد ، در يك فرسخى شهر 161 ، زورآباد 162 ، سانوجرد 163 ، سورفغان در سه فرسخى شهر ، سلمغان يا سلمكان 164 ، سنجبست يا سنگبست ، جايى معروف بين نيشابور و سرخس 165 ، شيزر ، يكى از روستاهاى بزرگ سرخس در سر راه هرات و به فاصلهء دو روز راه از سرخس با جمعيت زياد و بازار و يك مسجد جامع ، قندوست ، فلك ، قطغن ، قلندوش ، قاينيان 166 و بالاخره بازرگان ، روستايى با يك رودخانه و چشمههاى بسيار ، تلخاب و مزدوران 167 .
5 . ابيورد
1 . 5 . شهر ابيورد
ابيورد شهر ديگرى در خراسان است كه محل انتساب آن مورد ترديد است . در ميان مورخان دوران اسلامى تنها يعقوبى و مقدسى 168 اين شهر را از توابع نيشابور مىدانند .
مقدسى مىنويسد ابيورد يكى از شهرهاى نيشابور با يك شهرك و يك رباط است كه به