تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩
آنجا بنا شده است 136 . دوران اسلامى اوج زمان فعاليت‌هاى صنعتى مختلف از سفال‌سازى تا پارچه‌بافى و فلزگرى و جواهرسازى و كارهاى پيچيده‌ترى چون بناسازى و معمارى در مرو بوده است . سفالگران مرو ، به خصوص در بازسازى و ساختن كاشىهاى معروف ، كاشىهاى طلايى و نيز ظروف غير لعاب‌دار با نقوش گياهى و جانورى و نقوش هندسى و گياهى شناخته شده بودند و مواد و اشياى توليدى صنعتگران اين شهر چون پارچه‌هاى ابريشمى ، پنبه‌اى و پشمى و ظروف استامپى در كل منطقهء خراسان بسيار معروف بوده‌اند . مرو اين شهر بىنظير ، ناگهان در سدهء دوازدهم با هجوم بيابانگردان مغول روبه‌رو شد و بدون شرط تسليم آنان شد و در حقيقت براى هميشه از ميان رفت . تجزيه و تحليل چرايى چنين سرنوشتى ، متوجه مورخان است اما آن‌چه در اين‌جا مىتوان اضافه كرد آن است كه ضربه‌هاى وارده از سوى غزان و ساير بيابانگردان به اين شهر و سياست غلط و كج‌فهمى خوارزمشاهيان سرنوشتى را بر اين شهر تحميل كرد كه از نتايج آن بىخبر نيستيم . در آغاز سدهء پانزدهم ميلادى ، بازماندگان تيمور شهر ديگرى را در جنوب سلطان قلعه ( سلجوقى ) با نام قلعه عبد اللّه خان برپا ساختند كه مىخواسته تقليدى از مرو باستان ساسانى و سلجوقى باشد اما اين بازماندگان تيمور در كوشش خود ناموفق باقى ماندند . قلعه عبد اللّه خان به مراتب از شهر سلجوقى كوچك‌تر است . ديوارهاى قلعه عبد اللّه خان در محدوده‌هاى بايرام على قرار گرفته‌اند و امروزه در آنجا تنها يكشنبه‌بازارى ويژهء خريد و فروش اسب و شتر برقرار است . عبد اللّه خان كوچك‌ترين شهر مرو است كه تنها 44 هكتار وسعت دارد كه شاهرخ تيمورى در سال 1409 ميلادى آن را پى افكنده و در سه كيلومترى جنوب شهر سلجوقى مرو قرار دارد 137 . نقشهء اين شهر شبيه ساير شهرهاى موجود دوران تيمورى در خراسان است . اين قلعه داراى ديوارى با 44 برج است و ديوارهاى آن بر روى پشته‌اى به ارتفاع 3 تا 4 متر از