تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرو ( بازسازى جغرافياى تاريخى يك شهر بر پايه نوشته هاى تاريخى و شواهد باستان شناسى ) ( فارسى ) — صفحة 129

مساهمون:

ص١٢٩
دوره‌ها متداول بوده است و بعد سفال خاكسترى كه در لايه‌هاى 4 تا 10 وجود دارند و سفال قرمز و چند رنگ كه در لايه‌هاى 5 تا 9 به دست آمده است . شباهت بين سفال‌هاى شهر سوخته و جنوب تركمنستان به حدى زياد است كه گاهى تميز آن‌ها از يكديگر ممكن نيست يا بسيار مشكل است . در دورهء يكم شهر سوخته ، حدود نيمى از سفال‌ها محلى هستند و بقيهء آن‌ها از نوع كچىبگ ( در پاكستان ) و سفال‌هاى اوايل نمازگا
III
و سفال آلتين 9 و 10 ( از نوع گيوكسيور ) است . بنابراين مىتوان نتيجه گرفت كه سفال جنوب تركمنستان در پايين‌ترين لايه‌هاى دورهء اول شهر سوخته پيدا مىشود . شباهت اين محوطه‌ها تنها در سفال آن نيست بلكه مثلا پيكره‌هاى گلى زنان ، شباهت‌هاى زيادى با سنت پيكره‌سازى گيوكسيور و قره‌تپه دارد 89 . * * * اين وضعيت كلى جنوب تركمنستان در دوره‌هاى پيش از تاريخ و تاريخى تا زمان آغاز عصر آهن است ؛ كه مقارن با حدود پايان عصر مفرغ جديد ( براساس تقسيم‌بندى شوروىها ) و حضور كم‌وبيش قبايل ايرانى در آن‌جاست . در مرغيانه و مرو تاكنون هيچ محوطهء باستانى قديم‌تر از عهد مفرغ پيدا نشده است و قديم‌ترين محوطه‌هاى موجود شناخته شده متعلق به اين دوران هستند . شايد يكى از علل عدم وجود و پيدايى محوطه‌هاى قديم‌تر در مرغيانه جابه‌جايى دلتاها و مسير رودخانه‌ها و نهرهاى جارى در منطقه در زمان باستان بوده كه محوطه‌هاى موجود احتمالى را از بين برده و شايد هم برخى از آن‌ها در زير محوطه‌هاى دوران‌هاى بعدى مدفون شده باشند . در ميان 959 محوطهء باستانى پيداشده ، تعداد 255 محوطه از دوران « گذر » از پيش از تاريخ به تاريخى يا در حقيقت دوران آهن و آهن جديد ؛ يعنى بين 1400 تا 900 قبل از ميلاد پيداشده‌اند كه بيشترين محوطه‌هاى موجود را پس از دوران اسلامى با 261 محوطهء آن تشكيل مىدهند . اين محوطه‌ها بيشتر مربوط به دوره‌هاى استقرار يك تا سه ياز هستند 90 . تعداد 205 محوطه به دوره‌هاى مختلف ياز و 50 محوطه به صورت عام ، مربوط به دوران آهن هستند . اما قديم‌ترين محوطه‌هاى پيداشده ، تعداد 224