فرمايش خدا : « او خيانت چشمها را مىداند » سؤال كردم .
حضرت فرمود : مگر نديدى انسان گاهى طورى به چيزى نگاه مىكند گويا به آن نگاه نمىكند ، اين را خيانت چشم مىگويند .
ما مَعْنى قَوْلِهِ تَعالى :
وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُها
. . .
كِتابٍ مُبِينٍ !
« 1 » ؟
عَنْ أَبي بَصيرٍ قالَ : سَأَلْتُهُ عَنْ قَولِهِ عَزَّوَجَلَّ :
وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُها وَ لا حَبَّةٍ فِي ظُلُماتِ الْأَرْضِ وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ
.
قالَ : فَقال : الْوَرَقَةُ ؛ السِّقْطُ ، وَالْحَبَّةُ ؛ أَلْوَلَدُ ، وَظُلُماتُ الْأَرْضِ ؛ أَلْارْحامُ ، وَالرَّطْبُ ؛ ما يُحْيي ، وَالْيابِسُ ؛ ما يُغيضُ ( ما يُقْبِضُ ) وَكُلٌّ فى كِتابٍ مُبينٍ « 2 » .
معنى فرمايش خدا : « و هيچ برگى ( از درختى ) نمىافتد مگر اينكه خداوند از آن آگاه است . . . » چيست ؟
ابو بصير گويد : از امام - عليه السّلام - در بارهء معنى فرمايش خدا : « و هيچ برگى ( از درختى نمىافتد مگر اينكه خداوند از آن آگاه است و نه هيچ دانهاى در تاريكيهاى زمين ، و نه هيچ تر و خشكى وجود دارد ، جز اينكه در كتابى آشكار [ در علم خدا ] ثبت است » سؤال كردم .
حضرت فرمود : مراد از « ورقه » بچهاى است كه سقط مىشود ، و مراد از « دانه » فرزند است ، و مراد از « تاريكيهاى زمين » رحم است ، و مراد از « رطب »
هامش
( 1 ) - سورهء انعام آيهء 59 .
( 2 ) - بحارالانوار ج 4 ص 80 ح 6 .