و اما جهت فرق و تفاوت پس اين دو مساوى نيستند .
آن مرد گفت : يا بن رسول اللّه ؛ بيان فرمائيد جهت تفاوت بين اين دو را ؟
حضرت فرمود : عوام يهود علماى خود را با دروغ صريح مىشناختند ، و اينكه آنها مال حرام و رشوه مىخورند ، و نيز مىدانند علمايشان احكام را ، طبق وساطتها و مصالح و خواستهها و توجهات خود و چشم هم چشمىها تغيير مىدهند .
و نيز مىدانند علمايشان دچار تعصّب شديدند تعصّبى كه بخاطر آن دست از دين خود بر مىدارند ، و نسبت به آنكه تعصّب مىكنند حقوق او را از بين مىبرند ، و از مال ديگران به كسى كه استحقاق ندارد بيشتر از ديگران مىدهند ، و به اين خاطر ظلم به آن عوام مىكنند .
و نيز عوام يهود مىدانند كه علماى آنها محرمات الهى را تغيير مىدهند ، و با وجدان خود مىدانند كه كسى كه اين كار را انجام بدهد فاسق است و جايز نيست كه آن را در زمينهء خبرهاى او از خدا ، يا وسائط بين خدا و خلق تصديق كرد .
و براى همين جهت خدا آنها را به خاطر تقليد از كسانى كه چنين شناختى از او دارند مذمت نمود ، و مىدانند كه جايز نيست خبرش را تصديق كرد ، و خبرهاى او را باور نمود ، و به دستورهائى كه از ناحيهء كسى كه او را نديدهاند نقل مىكنند ، عمل كرد .
و لازم بود خودشان در امر رسول گرامى اسلام - صلّىاللَّه عليه وآله وسلّم - نظر كنند ، چرا كه دلائل و براهين او روشنتر از آن است كه بركسى مخفى باشد ، و مشهورتر از آن است كه براى كسى آشكار نباشد .
و همچنين عوام امت ما اگر از فقهاى خود فسق آشكارى و عصبيّت شديدى ، و اقبال بر دنيا و حرام ، و هلاك كردن كسانى كه بر ضد او تعصّب
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 539
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٥٣٩