و بر انبياء عرضه شد ولى به آن اقرار نكردند مگر فرستادگان .
و بر مؤمنين عرضه شد ولى به آن اقرار نكردند مگر امتحان شدگان .
* توضيح : شايد منظور اين است كه دستهاى كه درجه و رتبهء بالاترى داشتند به حكم شناخت بالاتر بدون مقدمه مقام و منزلت اهلبيت - عليهم السلام - را شناختند و به آن اقرار كردند .
وعلامه مجلسى - رحمه اللَّه - در بيان اين حديث مىفرمايد : شايد مراد از اقرار ؛ اقرار كامل و تام و تمام باشد كه ناشى از شناخت و آگاهى كامل از علوّ منزلتشان و عجائب شأنشان مىباشد ، بنابر اين ؛ اقرار ننمودن پارهاى از فرشتهگان و انبياء - اينچنين اقرارى - منافى با عصمت و طهارتشان نيست .
و علّامه طباطبائى در پاورقى مىفرمايد : بلكه مراد از اقرار ؛ رسيدن به آنچه نزد اهل بيت - عليهم السلام - است از حقيقت دين ، يعنى كمال توحيد است كه همان ولايت است ، و اين مطلب چون داراى مراتب است ، و مرتبه كامله ميسّر نيست مگر براى كسانى كه در حديث مزبور ياد شدهاند .
أَلْأئِمَّةُ - عليهم السلام - وَعِلْمُ الْكَلامِ
عَنْ هِشامِ بْنِ الْحَكَمِ قالَ : سَأَلْتُ أَبا عَبْدِ اللَّهِ - عليه السلام - بِمِنى عَنْ خَمسْ مِائَة حَرْفٍ مِنَ خَمْسَ الْكَلامِ فَأَقْبَلْتُ أَقُولُ : يَقُولُونُ كَذا وَكَذا .
قالَ : فَيَقُولُ : قُلْ كَذا وَكَذا .
قُلْتُ : جُعِلْتُ فِداكَ ؛ هذَا الْحَلالُ وَهذَا الْحَرامُ أَعْلَمُ أَنَّكَ صاحِبُهُ ، وَإِنَّكَ أَعْلَمُ النَّاسِ بِهِ ، وَهذا هُوَ الْكَلامُ ؟
فَقالَ لي : وَيْلَكَ يا هِشام ؛ [ لا ] يَحْتَجُّ اللَّهُ تَبارَكَ وَتَعالى عَلى خَلْقِهِ بِحُجَّةٍ
پرسشهاى مردم و پاسخهاى امام صادق ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 542
مساهمون: احمد قاضى زاهدى گلپايگانى
ص٥٤٢