تدريجى معرفت ، استخراج مىشود . اينك زائر به آن معرفتِ حقيقى ، دست يافته است و به راحتى ، از جانِ خويش در راه اهل بيت عليهم السلام مىگذرد .
اين توجيه ، در صورتى پسنديده است كه در همهء نسخههاى « زيارت جامعه » ، كلمهء « نفسى » در اين عبارت آمده باشد ؛ امّا در برخى نسخهها ، در عبارت پيشين نيز « و نفْسى » آمده است .
بنا بر اين ، به نظر مىرسد كه تفاوتهاى اين گونه تعابير ، تنها گوناگونىِ عبارت است و نكتهء ويژهاى در به كار بردن واژگان متفاوت ، وجود ندارد . زائر ، پنج بار با اين تعبير ، نسبت به اهل بيت عليهم السلام ، اظهارِ ادب كرده ، تا سر حدّ ايثار ، اعلام وفادارى مىنمايد .
پيوند امامت و توحيد
يكى از مباحث زيباى مطرح شده در « زيارت جامعهء كبيره » ، برقرارى پيوند ميان امامت و توحيد است . زائر ، اگر چه در برابر امامان عليهم السلام ، باورها و درخواستهاى خود را بيان مىكند ؛ امّا باور داشتن به خداوند متعال ، بيش از هر چيز ديگرى در سر تا سر زيارت ، موج مىزند . در اين مجال ، چگونگى خداشناسى با توجّه به عبارات اين قسمت از زيارت ، بررسى مىشود :
راه اهل بيت عليهم السلام ، تنها راه عرفان حقيقى
جملهء « مَنْ أراد اللَّهَ بَدَء بِكُم ؛ آن كه خدا را بخواهد ، از شما آغاز مىكند » ، اشاره به اين است كه تنها راه عرفان و خداشناسىِ حقيقى ، همان راه اهل بيت عليهم السلام است . مدّعيان خداشناسى بسيارند و هر يك با ادّعاى آشنايى با خدا ، از در هم شكستن بُتِ نفس امّارهء خويش ، خبر مىدهند ؛ امّا تنها راه مطمئنِ خداشناسى ، راه معلّمان برگزيدهء خداست كه از هر گونه گناه و خطايى ، مصوناند . در انديشهء آنان ، تنها خدا جاى گرفته و سخنان و رفتارشان ، خدايى شده است . در حديثى آمده كه پيامبر صلى الله عليه و آله به امام