و كسانى را كه مشمول شفاعت هستند ، به خوبى بيان فرموده ، اعتقاد به آن را از ضروريات شيعه دانستهاند . « 1 » از امام صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود :
مَن أنكَرَ ثَلاثَةَ أشياءَ فَلَيسَ مِن شِيعَتِنا : المِعراجُ ، وَ المُسائَلَةُ فِى القَبرِ ، وَ الشَّفاعَةُ . « 2 »
شيعهء ما نيست كسى كه سه چيز را انكار كند : معراج ، سؤال قبر ، و شفاعت را .
اعتقاد به معراج پيامبر صلى الله عليه و آله - كه در آيهء اوّل سورهء اسرا بيان شده است - ، پرسشى كه در لحظهء ورود به عالم برزخ ، انجام مىشود ، همچنين معتقد بودن به مسئلهء شفاعت در قيامت ، از نشانههاى پيروان اهل بيت عليهم السلام است و همهء شيعيان ، به اين سه رُكن اساسى معتقدند .
انواع شفاعت كنندگان
در روايات اسلامى ، گاه امورى مانند قرآن و خويشاوندان ، به عنوان شفيع و ميانجى ، معرّفى شدهاند ، گاه از اعمالى مانند امانتدارى و توبه ، و گاه از افراد خاصّى مانند پيامبر صلى الله عليه و آله ، اهل بيت عليهم السلام ، علما ، شهدا ، مؤمنان و . . . ، « 3 » به عنوان شفاعتكنندگان ، ياد شده است . در روايتى ، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، گروهى از شفاعت كنندگان را چنين معرّفى مىفرمايد :
الشُّفَعاءُ خَمسَةٌ : القُرآنُ ، وَ الرَّحِمُ ، وَالأمانَةُ ، وَ نَبِيُّكُم ، وَ أهلُ بَيتِ نَبِيِّكُم . « 4 »
شفاعت كنندگان ، پنج گروهاند : قرآن ، خويشاوندى ، امانتدارى ، پيامبر شما ، و اهل بيت پيامبرتان .
سفارش به فراگيرى قرآن و ارتباط با اين كتاب آسمانى ، به خاطر اعتبار ويژهء قرآن در روز قيامت است . همچنين ، بستگان مؤمن هر فرد ، در قيامت مىتوانند براى او
هامش
( 1 ) . ر . ك : ميزان الحكمه ، ج 6 ، ص 2783 ، باب 271 ( شفاعت و ميانجيگرى ) .
( 2 ) . الأمالى ، صدوق ، ص 370 ، ح 464 .
( 3 ) . ر . ك : ميزان الحكمة ، ج 6 ، ص 2794 ، بابهاى 2044 و 2045 .
( 4 ) . المناقب ، ابن شهرآشوب ، ج 2 ، ص 164 ؛ بحار الأنوار ، ج 8 ، ص 43 ، ح 39 .