اعتدال دينى
تندروى و كُنْدروى ، هر دو نكوهش شدهاند و ريشهء هر دو جريان ، در نادانى است .
سردمداران اين دو جريان ، از نادانى مردم ، سود مىجويند و آنان را به سوى خود ، فرا مىخوانند . امير مؤمنان عليه السلام ، در سخنى مىفرمايد :
لَا تَرَى الجَاهِلَ إلَّامُفْرِطاً أوْ مُفَرِّطاً . « 1 »
نادان را جز افراطگر يا تفريطگر ، نخواهى يافت .
و بار ديگر ، با صراحت در سخنى فرموده است :
اليَمينُ وَالشِّمَالُ مَضَلَّةٌ ، وَ الطَّريقُ الوُسْطى هِىَ الجادَّةُ . « 2 »
راستگرايى و چپگرايى ، هر دو گمراهكننده است و راه نجات ، راه ميانه است .
اهل بيت عليهم السلام در گفتار و كردار خود ، اعتدال را آموزش مىدهند . آنان ، الگوهاى ماندگارى هستند كه در ميان مردم زيستهاند . عبارت « و اللّازم لَكُم لاحِق » ، نقش نجاتبخش آنان را مىرساند كه همراهى با آنان ، سبب رسيدن به مقصد مىشود . امام على عليه السلام ، راه نجات از گردابهاى ناشناخته را چشم دوختن به زندگانى اهل بيت عليهم السلام معرّفى كرده و فرموده است :
انظُرُوا أَهْلَ بَيْتِ نَبِيِّكُمْ ، فَالْزَمُوا سَمْتَهُمْ وَ اتَّبِعُوا أثَرَهُمْ ، فَلَنْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ هُدىً وَ لَنْ يُعيدُوكُمْ فى رَدىً ، فَإنْ لَبَدُوا فَالْبُدُوا وَ إنْ نَهَضُوا فَانْهَضُواْ ، وَ لا تَسْبِقُوهُمْ فَتَضِلُّوا وَ لاتَتَأَخَّرُوا عَنْهُمْ فَتَهْلِكُوا . « 3 »
به اهل بيت پيامبرتان بنگريد و راه و روش آنان را در پيش گيريد و پيرو ايشان باشيد ؛ زيرا كه آنان ، هرگز شما را از راه راست ، بيرون نمىبرند و هيچ گاه شما را به نابودى نمىكشانند . اگر آنها نشستند ، شما نيز بنشينيد و اگر برخاستند ، برخيزيد و بر ايشان ، پيشى نگيريد كه گمراه مىشويد ، و از آنها عقب نمانيد كه به هلاكت مىافتيد .
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغة ، حكمت 70 .
( 2 ) . همان ، خطبهء 16 .
( 3 ) . همان ، خطبه 97 .