همچون كفِ روى آب مىداند و ماهيّت هر دو را در تمثيلى زيبا ، بيان فرموده :
« أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً وَ مِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ .
« 1 »
از آسمان ، آبى فرو فرستاد . پس رودخانههايى به اندازهء گنجايش خودشان ، روان شدند و سيل ، كفى بلند روى خود برداشت ؛ و از آنچه نيز براى به دست آوردن زينتى يا كالايى ، در آتش مىگدازند ، نظير آن ، كفى بر مىآيد . خداوند ، حق و باطل را چنين مَثَل مىزند ؛ امّا كف ، بيرون افتاده ، از ميان مىرود ؛ ولى آنچه به مردم سود مىرساند ، در زمين [ باقى ] مىمانَد . خداوند ، مَثَلها را چنين مىزند » .
محك حق
زرگر با سنگ محك ، زرِ ناب را مىشناسد و كودك نوپا ، جواهرات بَدَلىِ چشمنواز را بر زر ناب ، ترجيح مىدهد . شناخت حق در ميان شبهات فراوان ، چندان آسان نيست و همواره ، نيازمند معيارى است تا حق ، رُخ بنمايد و باطل ، به كنارى برود .
اعتقاد حق ، پاسخگوست و اعتقاد باطل ، سرگرم كننده . اخلاق حق ، سازنده و آيندهساز است و اخلاق باطل ، مسكّن و تخدير كننده است . كردار حق ، روش زندگى را مىآموزد و كردار باطل ، بنيان خانواده را بر هم مىزند . نماز اهل حق ، از فحشا و منكر ، باز مىدارد و نماز اهل باطل ، با هر گونه ستم و فحشايى كنار مىآيد . يزيد ، اگر چه در برابر جريان حق ايستاد ؛ امّا براى بسيارى از سبُكمغزان زمان خود ، امير مؤمنان بود . بنا بر اين ، هر دو جريان حق و باطل ، اعتقادات ، اعمال و اخلاقى دارند و اگر معيارِ بازشناسى حق از باطل ، وجود نداشته باشد ، دين ، آميزهاى از حق و باطل
هامش
( 1 ) . سورهء رعد ، آيهء 17 .