إرْضَ تَستَرِح ! « 1 »
خشنود باش تا به آسايش ، دست يا بى !
و بنا به روايتى ديگر ، ايشان ، گواراترين زندگى را از آنِ رضامندان مىداند و مىفرمايد :
إنَّ أهْنَأَ النَّاسِ عَيشَاً مَن كَانَ بِما قَسَمَ اللَّهُ لَهُ راضِياً . « 2 »
گواراترين زندگى را كسى دارد كه به آنچه خدا قسمت او كرده ، خشنود باشد .
در اين جهان ، حوادث و پيشامدهاى حتمى كه در اختيار آدمى نيستند ، براى همگان رُخ مىدهند ؛ امّا رفتار همهء انسانها در برابر آنها ، يكسان نيست : گروهى ، بىتاب مىشوند و پرخاشگرى مىكنند و گروهى ، به راحتى آن را تحمّل مىكنند و به زندگى عادى خويش ، ادامه مىدهند . از آن جا كه سرنوشت حتمى را نمىتوان تغيير داد ، آنانى كه بى تحمّلاند ، زيانهاى مادّى و معنوى بسيارى مىبينند و كسانى كه شكيبايند ، تنها در زيانهاى مادّى با آنانْ شريكاند و در آرامش درونى ، از آنان پيشاند و سريعتر به زندگى روزمرّه ، باز مىگردند :
گر رود سر ، برنگردد سرنوشت * اين سخن ، با آب زر بايد نوشت
سرنوشت ما به دستِ ديگرى است * خوشنويس است و نخواهد بد نوشت .
بر پايهء روايتى ، امام صادق عليه السلام ، جايگاه خوشى و اندوه را چنين ترسيم فرموده است :
إنَّ اللَّهَ بِعَدْلِهِ وَ قِسطِهِ جَعَلَ الرَّوْحَ وَ الرَّاحَةَ فِي اليَقينِ وَ الرِّضا وَ جَعَلَ الهَمَّ وَ الحُزْنَ فِي الشَّكِ وَ السَّخَطِ . « 3 »
خداوند ، با عدل و دادگرى ، خوشى و آسايش را در يقين و خشنودى ، و غم و اندوه را در شك و ناخشنودى قرار داد .
هامش
( 1 ) . غرر الحكم ، ح 2243 .
( 2 ) . همان ، ح 3397 .
( 3 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 57 ، ح 2 .