داوود رِقّى ، يكى از ياران امام صادق عليه السلام ، مىگويد : من نزد امام صادق عليه السلام نشسته بودم . امام عليه السلام ، بى مقدّمه به من فرمود : « اى داوود ! روز پنجشنبه ، اعمال شما به من عرضه شد . در ميان كارهايى كه از تو به رؤيت من رسيد ، كمكى بود كه به پسرعمويت ، فلانى كرده بودى . من از اين كار ، خوشحال شدم . اين بخشش و كمك تو ، به تمام شدن عمرِ او و سر رسيدن اجَلش ، سرعت بخشيد » .
داوود مىگويد : پسرعمويى داشتم كه فردى معاند و دشمن اهل بيت و پليد بود .
خبردار شدم كه او و خانوادهاش در وضع مالى بدى به سر مىبرند . لذا پيش از آن كه راهىِ مكّه شوم ، مبلغى خرجى برايش حواله كردم . چون به مدينه رفتم ، امام صادق عليه السلام ، اين چنين ، مرا از اين كار ، خبر داد . « 1 »
تفسير « أعلام »
در جملهء « و أعلاماً لعباده » ، واژهء « عَلَم » ، به معناى پرچم ، نشانهء بلند و روشن است و خداوند ، براى كسانى كه او را مىطلبند ، نشانههاى روشنى قرار داده است تا بندگانش سرگردان نشوند ، چنان كه در زيارت « امين اللَّه » آمده :
وَ أعْلامَ القاصِدِينَ إلَيكَ واضِحَةٌ . « 2 »
و نشانههاىِ جويندگان تو ، آشكار است .
پيشوايان معصوم عليهم السلام ، نشانههاى آشكار هدايت هستند و براى كسانى كه خواهان تقوا هستند ، « أعلام التُّقى » ، « 3 » و براى آنانى كه خواهان هدايتاند ، « أعلام الهدى » ، « 4 » و براى هر كه به دنبال دين است ، « أعلام الدّين » « 5 » هستند و چنانچه مردم به اين نشانهها ، اهمّيت ندهند ، نشانههاى گمراهى و ضلالت ، روى مىنمايد و به ناچار ، آن كه از
هامش
( 1 ) . الأمالى ، طوسى ، ص 413 ، ح 929 .
( 2 ) . مصباح المتهجّد ، ص 738 و 739 .
( 3 ) . پيش از اين ، در بارهء اين عبارت زيارت ، توضيحات لازم ، داده شد ( ر . ك : ص 158 « اعلام التقى » ) .
( 4 ) . ر . ك : تهذيب الأحكام ، ج 3 ، ص 145 ، ح 1 .
( 5 ) . ر . ك : نهج البلاغة ، خطبهء 87 .