اينك ، چگونگى گواهىِ امامان عليهم السلام و روشهاى هدايتى آنان را بررسى مىنماييم :
گواهان راستين
هدفِ خلقت ، بسيار فراتر از آن است كه ميوهء خلقت ، يعنى انسان ، به حال خود رها شود . زمين و آسمان ، براى انسان آفريده شده تا انسان ، راه اصلى را در يابد و بندگى خدا را به جاى آورد . بنا بر اين ، خداوند ، گواهانى راستين را برگزيده است تا سيرِ حركت آدمى را كنترل كنند و آنان را به راه راست ، رهنمون شوند . عبارت
« شُهداء على خلقه »
، ويژگى گواهى دادن اهل بيت عليهم السلام را نشان مىدهد كه ريشه در فرهنگ قرآنى دارد . قرآن ، در باره گواهان بر مردم ، مىفرمايد :
« وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً
. « 1 »
و اينچنين ، شما را امّتى ميانه قرار داديم تا بر مردم ، گواه باشيد و پيامبر ، بر شما ، گواه باشد » .
روايت شده كه امام صادق عليه السلام ، در تفسير اين آيه فرمود :
نَحْنُ الامَّةُ الوُسْطى وَ نَحْنُ شُهَداءُ اللَّهِ عَلى خَلقِهِ وَ حُجَجُهُ فِى أرضِهِ . « 2 »
ماييم آن امّت ميانه ، و ماييم گواهان خدا بر آفريدگانش و حجّتهاى او بر روى زمينش .
در متون روايى شيعه ، اهل بيت عليهم السلام ، بارها به عنوان گواهان راستين ، نام برده شدهاند و در برخى متون ، شهادتِ سراى آخرت ، تنها ويژهء معصومان عليهم السلام است و كسى را ياراى گواهى دادن در آن سرا نيست . اين متون ، در تفسير آياتى كه گواهى دادن قيامت را بيان مىكنند ، ديده مىشود . براى نمونه ، در تفسير آيهء
« فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً
؛ « 3 » چگونه خواهد بود آن گاه كه از هر
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 143 .
( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 190 ، ح 2 .
( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 41 .