معصوم روى بگردانَد ، به وادى گمراهى ، رهسپار خواهد شد :
قَدْ دَرَسَتْ أعلامُ الهُدى فَظَهَرَتْ أعلامُ الرَّدى . « 1 »
بى گمان ، نشانههاى هدايت ، از ميان رفت . پس نشانههاى پستى ، آشكار شد .
تفسير « منار »
واژهء « مَنار » در جملهء
« و مناراً فى بلاده »
، جمع « مناره » ، ستونهايى بوده است كه در آنها ، آتش مىافروختند تا مسافران در شب ، مسير خود را بيابند و معمولًا مرزها و راهها را مشخّص مىكرده است . مناره ، افزون بر نشانه بودن ، روشنايى هم داشته است و در متون حديثى ، تركيب هدايتِ روشن ، براى قرآن و اهل بيت عليهم السلام ، استفاده شده است . در روايتى آمده كه امام صادق عليه السلام ، قرآن را « مَنار الهُدى » « 2 » معرّفى كرده است . همچنين از پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله روايت شده كه به امام على عليه السلام فرمود :
يا عَلِى ! أنتَ أصلُ الدِّينِ وَ مَنارُ الإيمانِ . « 3 »
اى على ! تو اساس دين و مشعل ايمانى .
ابىّ بن كعب ، در حوادث پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله ، در ميان مهاجران و انصار برخاست و با تكيه بر احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله به سخنرانى پرداخت و از آن جمله گفت :
ألَستُم تَعلَمُونَ أنَّ رَسولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله قال : أهلُ بَيتِى مَنارُ الهُدى وَ الدّالّونَ عَلَى اللَّهِ ؟ « 4 »
آيا شما نمىدانيد كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : خاندان من ، مشعل هدايت و راهنمايان به سوى خدايند ؟
اهل بيت عليهم السلام نيز بارها خود را « مَنار الهُدى » « 5 » و يا « مَنار الإيمان » ، « 6 » معرّفى كردهاند .
هامش
( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 60 ، ح 7 .
( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 600 ، ح 5 .
( 3 ) . بصائر الدرجات ، ص 31 ، ح 8 .
( 4 ) . الاحتجاج ، ج 1 ، ص 298 ، ح 52 .
( 5 ) . ر . ك : إرشاد القلوب ، ص 418 ؛ الامالى ، طوسى ، ص 654 ، ح 1354 .
( 6 ) . ر . ك : بصائر الدرجات ، ص 31 ، ح 8 .