شدند ، دشمنى دارند .
همچنين بايد در نظر داشت كه اين تعبير ، يك شيوهء بيان تأكيدآميز عرفى است كه در بسيارى جاها كاربرد دارد و به معناى اصرار و استمرار در كارى است ، نه به معناى تداوم زمانى آن تا قيامت .
وقتى كه مىگوييم « ابداً چنين كارى نمىكنم » ، مقصودمان اين نيست كه تا ابد هستيم و چنين نمىكنيم ؛ بلكه مىخواهيم تأكيد و جدّيت خود را در انجام ندادن آن كار ، نشان دهيم . به عبارت ديگر ، مىخواهيم بگوييم تا وقتى كه هستيم ، اين كار را انجام نمىدهيم .
بنا بر اين ، ضرورتى ندارد كه تا روز قيامت ، كسانى از اهل كتاب باشند كه ميانشان دشمنى برقرار باشد يا گروهى بر گروهى ديگر برترى داشته باشند .
7 . جزيه در حكومت مهدوى
طرفداران نظريهء وحدت دين در جامعهء مهدوى ، حديثى را آوردهاند كه در آن ، عبارت « يضع الجزية » آمده است . به نظر آنها معناى اين عبارت ، برداشته شدن حكم جزيه است ؛ امّا همانطور كه آمده ، اين متن را به گونهاى ديگر نيز ترجمه كردهاند و آن را به معناى مقرّر داشتن جزيه و اخذ آن گرفتهاند . به نظر مىرسد با توجّه به استعمالات مادّهء « وضع » ، اين معنا درستتر باشد ؛ زيرا به گفته اهل لغت ، وضع در برابر رفع است . « 1 » هرگاه بخواهند آن را به معناى برداشتن بگيرند با « عن » متعدّى مىشود . مثلًا هنگامى كه مىخواهند بگويند بدهى يا مجازات يا جزيه از كسى برداشته شده ، با تعبير « وضع عن شخص . . . » از آن ياد مىكنند . « 2 »
هامش
( 1 ) . لسان العرب : ج 8 ص 396 .
( 2 ) . التحقيق فى كلمات القرآن الكريم : ج 13 ص 130 . در قرآن كريم هم اين گونه استعمال شده است :« أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ وَ وَضَعْنا عَنْكَ وِزْرَكَ ؛آيا سينهات را برايت گشاده ننموديم ؟ و بار گرانت را از تو برنداشتيم ؟ » ( انشراح : آيهء 2 ) .« الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ. . . . وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ ؛آنان كه از فرستادهء الهى پيروى مىكنند كه . . . بار گرانشان و غل و زنجيرهايشان را از آنها فرو مىنهد » ( اعراف : آيهء 157 ) .