« قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ لا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ .
« 1 »
با كسانى از اهل كتاب كه به خدا و روز قيامت ، ايمان نمىآورند و چيزهايى را كه خدا و پيامبرش حرام كرده است ، بر خود حرام نمىكنند و دين حق را نمىپذيرند ، بجنگيد ، تا آن گاه كه به دست خود در عين مذلّت ، جزيه بدهند » .
يعنى يا بايد جزيه دهند يا براى نبرد ، آماده شوند .
اينك جاى اين پرسش وجود دارد كه : آيا در جامعهء مهدوى نيز اهل كتاب مىتوانند با دادن جزيه در پناه حكومت اسلامى زندگى كنند ؟ روايت ابو بصير از امام صادق عليه السلام كه پيشتر گذشت ، پاسخ ما را مىدهد . در انتهاى همان حديث ، چنين مىخوانيم :
يودون الجِزيةَ عَن يدٍ وَ هُم صَاغِرُونَ .
[ در حكومت قائم ، اهل كتاب ] به دست خود و با خوارى ، جزيه خواهند داد . « 2 »
احاديث ديگرى نيز نقل شده كه دلالت بر گرفتن جزيه از اهل كتاب دارند .
مثلًا آنچه از امير مؤمنان عليه السلام نقل شده كه پس از جنگهاى خونين با روميان ( اروپاييان ) حاكم آن جا طالب صلح مىشود و امام زمان عليه السلام از او جزيه طلب مىكند و او مىپذيرد . « 3 »
اين حديث ، اگر چه از جهت سندى ضعيف است ، « 4 » با قواعد و اصول حاكم بر دين ، موافق است و مىتواند مؤيّدى بر ديگر ادلّه باشد .
هامش
( 1 ) . توبه : آيهء 29 .
( 2 ) . المزار الكبير : ص 135 .
( 3 ) . عقد الدُّرَر : ص 190 ؛ إلزام الناصب : ج 2 ص 238 .
( 4 ) . به اين دليل كه يوسف بن يحيى مَقدسى شافعى در عقد الدُّرَر ، آن را بدون ذكر سند از امير مؤمنان عليه السلام نقل كردهاست ، ديگران نيز يا از او گرفتهاند يا چيزى نگفتهاند و بدون سند ، روايت را آوردهاند .