ج - ادلّهء روايى
1 . مشابهت روش امام زمان عليه السلام با سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله
در اين جا دو مطلب بايد به اثبات برسد : يكى ، بيان سيرهء استدلالى و همراه با سماحت و مسالمت و عدم اجبار پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در برخورد با مخالفان و پيروان ديگر اديان ؛ ديگرى ، شباهت سيرهء امام زمان عليه السلام به سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله .
در سورهء يونس ، آيهاى وجود دارد كه ضمن بيان سنّت الهى در نفى اجبار و اكراه بر مؤمن شدن انسانها ، سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله را هم تعيين مىكند :
« وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ .
« 1 »
اگر پروردگار تو بخواهد ، همهء كسانى كه در روى زميناند ، ايمان مىآورند . پس آيا تو مردم را به اجبار ، وا مىدارى كه ايمان بياورند ؟ » .
در انتهاى آيه ، خداوند متعال با لحنى كه ظاهراً توبيخآميز است ، پرسشى انكارى را مطرح مىكند و به همه مىفهمانَد كه در كار خدا ، اجبار و اكراه بر مؤمن شدن نيست و رسولش هم حق ندارد چنين كند . بدين سان ، سيرهء پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در اين زمينه شكل مىگيرد .
به همين دليل است كه در بيان و رفتار اهل بيت عليهم السلام هيچ موردى از اجبار و اكراه بر مؤمن ساختن ديگران ، مشاهده نمىشود . امام رضا عليه السلام در پاسخ به مأمون در فهم آيات ياد شده ، بيان روشنگرى در اين مسئله دارند . ايشان به نقل از پدرانشان ، از امير مؤمنان عليه السلام درخواست مسلمانان را از پيامبر صلى الله عليه و آله بازگو مىكنند كه به ايشان گفتند :
خوب است حال كه بر مردم تسلّط داريد ، آنها را مجبور كنيد اسلام بياورند تا تعداد ما بيشتر شود . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در پاسخ فرمود : « نمىخواهم خدا را به گونهاى ملاقات كنم كه بدون داشتن دستورى الهى ، بدعتى گذاشته باشم . من سختگير نخواهم بود » .
هامش
( 1 ) . يونس : آيهء 99 .