دهند و دست از ظلم و فساد بكشند . « 1 »
نگاهى به آيهء بعد ، اين احتمال را تا حدودى تقويت مىكند :
« وَ قَطَّعْناهُمْ فِي الْأَرْضِ أُمَماً مِنْهُمُ الصَّالِحُونَ وَ مِنْهُمْ دُونَ ذلِكَ وَ بَلَوْناهُمْ بِالْحَسَناتِ وَ السَّيِّئاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ .
« 2 »
آنان را گروه گروه در زمين تقسيم كرديم ؛ بعضى نيكوكار و بعضى جز آن ، و آنان را به نيكىها و بدىها آزموديم ، شايد باز گردند » .
اين آيه ، به روشنى در مورد وضعيّت دنيوى قوم يهود ، سخن مىگويد و مىتواند قرينهاى باشد بر اين كه آيهء پيشين كه كيفر آنان را تا روز قيامت بيان مىكند نيز ناظر به كيفر دنيوى است .
امّا توجّه به آيات پيشين ، اين احتمال را تضعيف مىكند . در آيهء 166 همين سوره ، چنين مىخوانيم :
« فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ ما نُهُوا عَنْهُ قُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ .
و چون از ترك چيزى كه از آن منعشان كرده بودند ، سرپيچى كردند ، گفتيم : بوزينگانى مطرود شويد » .
در اين جا به مسخ شدن گروهى از يهوديان اشاره مىشود كه از فرمان خداوند ، سرپيچى كردند و با حيله و نيرنگ ، احكام خدا را به تمسخر گرفتند . پس از اين است كه به كيفر آنان تا روز قيامت ، اشاره مىشود .
احتمالى كه در اين جا مطرح مىشود ، اين است كه اين كيفر استمرار ، همان مسخ باشد يا همراه مسخ ، كيفرى مضاعف داشته باشند . البته اين كيفر نيز دنيوى است ؛ امّا ديگر ضرورتى ندارد كه كسانى يهودى باشند تا مورد عذاب قرار گيرند ؛ زيرا وجود همان مسخشدگان براى كيفر ديدن ، كافى است .
هامش
( 1 ) . تفسير نمونه : ج 6 ص 430 - 431 . اين تفسير ، از مفسّران گذشته نيز نقل شده است . براى نمونه ، ر . ك : مجمع البيان : ج 4 ص 760 .
( 2 ) . اعراف : آيهء 168 .