كَأَنّي بِقَومٍ قَد خَرَجوا بِالمَشرِقِ يَطلُبونَ الحَقَّ فَلا يُعطَونَهُ ، ثُمَّ يَطلُبونَهُ فَلا يُعطَونَهُ ، فَإِذا رَأَوا ذلِكَ وَضَعوا سُيوفَهُم عَلى عَواتِقِهِم ، فَيُعطَونَ ما سَأَلوهُ فَلا يَقبَلونَهُ حَتّى يَقوموا ، ولا يَدفَعونَها إلّاإلى صاحِبِكُم ، قَتلاهُم شُهَداءُ ، أما إنّي لَو أدرَكتُ ذلِكَ لَاستَبقَيتُ نَفسي لِصاحِبِ هذَا الأَمرِ . « 1 »
گويى مىبينم گروهى را كه در شرق در پى گرفتن حق ، قيام مىكنند ؛ امّا آن را به ايشان نمىدهند . دوباره آن را مىطلبند ؛ ولى به آنها داده نمىشود . پس چون اين وضعيت را مىبينند ، شمشيرهايشان را بر گردن خود مىنهند . آنچه را خواسته بودند ، به ايشان مىدهند ، امّا ديگر آن را نمىپذيرند تا اين كه قيام مىكنند و آن را جز به صاحبتان نمىسپرند . كشتگان آنها شهيدند . هان ! من اگر آن زمان را درك مىكردم ، خود رابراى صاحب اين امر ، خود را نگاه مىداشتم .
با توجّه به ظاهر حديث ، تطبيق آن بر اين وقايع محتمل است : قيام ملّت ايران در 15 خرداد 1342 ش ، قيام 22 بهمن 1357 ، اظهار توبهء رژيم گذشته و تسليم خواستههاى مردم در آخرين لحظات ، سرنگونى رژيم سابق تنها خواستهء مردم ، پيروزى قيام ملّت ايران عليه رژيم شاهنشاهى ، تحقّق جمهورى اسلامى ، تداوم جمهورى اسلامى تا انقلاب جهانى مهدى عليه السلام ، درگيرىها براى استقرار انقلاب ، جهاد فى سبيل اللَّه ، كشتههاى آن شهيدند ، پيروزى انقلاب اسلامى در نزديكى ظهور مهدى عليه السلام تحقّق مىيابد . « 2 »
مسئلهء آمادهسازى زمينه براى ظهور مهدى عليه السلام كه در اين احاديث اشاره شده است به معناى علامت ظهور نيست ؛ بلكه نوعى پيشگويى معجزگون است كه از سوى امام باقر عليه السلام نسبت به حوادث آينده ارائه شده است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : ج 6 ص 11 ح 1015 .
( 2 ) . رهبرى در اسلام : ص 179 و 180 . تا صفحهء 183
اين كتاب به شرح نكات فقه الحديثى مربوط به استخراج هر يك از وقايع از احاديث پرداخته شده است .