عنوان « آنتى كرايست » « 1 » يا « مخالفان مسيح » ، در كتاب مقدّس آمده است . در انجيل يوحنا سه بار از دجّال نام برده شده است . « 2 » نظريههاى گوناگونى هم در مسيحيت در بارهء حقيقت آن بيان شده است ؛ « 3 » امّا همهء آنها در اين كه دجّال پديدهاى انحرافزا و فتنهآفرين است ، اتفاق نظر دارند .
10 / 3 . دجّال در احاديث اهل سنّت
اين پديده در آموزههاى اسلامى بر پايهء پيشگويىهايى در احاديث است كه در آينده ، پيش خواهد آمد . غالب احاديث اين موضوع در مصادر اهل سنّت آمدهاند . « 4 » ابن حمّاد ( م 299 ق ) ، محدّث سنّى مذهب ، در مهمترين كتابى كه دربردارندهء حوادث آخر الزمان است ، هفت باب از كتاب الفتن خود را به دجّال اختصاص داده و دهها خبر در بارهء او آورده است ، اگر چه در ديگر مصادر حديثى اهل سنّت هم احاديث دجّال وجود دارد . « 5 »
غالب عالمان اهل سنّت دجّال را شخص معينى دانستهاند كه مشخّصات او در احاديث آمده و او در آخر الزمان ، ظهور خواهد كرد ؛ « 6 » امّا كسانى هم هستند كه اوصاف دجّال را در احاديث اشاره به شخص معينى نمىدانند . « 7 »
مضامين اين احاديث از نظر اوصاف دجّال و نيز كارهايى كه انجام مىدهد ، مختلف است . در برخى از اين احاديث ، عنوان « مسيح » بر دجّال اطلاق شده است .
هامش
( 1 ) .antichristدر دايرة المعارف كاتوليك .
( 2 ) . كتاب مقدس ، انجيل يوحنا .
( 3 ) . ر . ك : دايره المعارف كاتوليك .
( 4 ) . ر . ك : منتخب الأثر فى الإمام الثانى عشر : ج 3 ص 103 - 111 .
( 5 ) . ر ك : المسند : ج 1 ص 242 و 298 و ج 2 ص 95 و 104 و ج 4 ص 7 - 6 و ج 5 ص 145 و 389 ، صحيح مسلم : ج 1 ص 138 و ج 8 ص 180 - 179 و 195 ، سنن الترمذى : ج 4 ص 507 و 508 و . . . .
( 6 ) . منتخب الأثر : ج 3 ، ص 284 - 288 .
( 7 ) . تفسير المنار : ج 3 ص 317 .