احاديث علائم ظهور آشنايى دارند و از سوى ديگر ، نسبت به وضعيت اجتماعى موجود نيز بىتفاوت نيستند . به اين جهت كوشيدهاند كه براى پيام احاديث ، مصداق خارجى و عينى ارائه كنند . امّا مطالعهء تاريخ اسلام و در كنار آن ، مرورى بر احاديث نشانههاى ظهور ، به خوبى نشان مىدهد كه بسيارى از آنچه به نام نشانهء ظهور مهدى مشهور شده ، در طول تاريخ نيز مطابق يا مشابه آن رخ داده است . از اين رو ، تطبيق قطعى بسيارى از علائم ظهور بر وقايع پيش آمده به هر جهت كه باشد ، بسيار دشوار است .
نكته بسيار مهم در تطبيق علامتهاى ظهور آن است كه نمىتوان به صرف احتمال مطابقت يك واقعهء خارجى با يكى از علائم ظهور ، به پيشبينى وقت ظهور يا قيامِ متّصل بدان پرداخت .
البته كنار هم قرار گرفتن شمارى از نشانهها بويژه آنهايى كه در احاديث معتبر آمدهاند و محتوم توصيف شدهاند ، موجب اطمينان به نزديك بودن ظهور مىگردد .
اشتباه اصلى در تطبيقهاى نادرست پيشين آن بوده است كه تنها با ديدن يك واقعهء خارجى و بدون توجّه به ديگر علائم ، آن را علامت ظهور شمرده و نزديكى ظهور را پيشبينى كردهاند .
حتى گاه با اين كه هيچ يك از علامتهاى حتمى و مشهور پديد نيامدهاند ، تنها پيشرفتى علمى و صنعتى همچون تلگراف - كه گونهاى اطلاعرسانى از دور است - بر علامت ظهور تطبيق شده و زمان ظهور ، نزديك دانسته شده است .
ناصواب بودن تمامى تطبيقهاى پيشين علائم ظهور ، اين نكتهء مهم را به ما يادآورى مىكند كه دقت و احتياط فراوان در اين زمينه ، فوق العاده مهم و ضرورى است .
در اين ميان ، احتمال جعل و تحريف لفظى و معنوى را به انگيزههاى مختلف هم نمى توان از نظر دور داشت . لذا دقت در احاديث علائم ظهور و شناخت دقيق آنها
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 451
مساهمون: محمد الريشهري
ص٤٥١