چيزى نيست كه بتوان به شيوهء علمى ، آن را اثبات كرد . بنا بر اين ، شايد بتوان گفت كه مقصود از سيّد حسنى - در تنها روايت معتبرى كه بدان اشاره شد - ، همان نفْس زكيّه است .
9 - 5 . نداى آسمانى
صدايى از آسمان كه گاه از آن به « صيحه » تعبير مىشود ، يكى ديگر از نشانههاى مهمّ ظهور امام عصر عليه السلام شمرده مىشود . بنا بر برخى احاديث ، اين علامت نيز حتمى است . موضوع نداى آسمانى ، به منابع شيعه اختصاص ندارد ؛ بلكه در احاديث اهل سنّت هم فراوان آمده است .
فراوانىِ احاديث نداى آسمانى به اندازهاى است كه براى نمونه در الغيبة نعمانى از شصت و هشت حديث باب علائم ، سى حديث ، در بارهء اين نشانه سخن مىگويد . البته اين فراوانى ، غير از احاديث ديگر بابها و ديگر كتابهاست . در برخى احاديث ندا ، به آيهء
« إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً »
« 1 » ، استدلال و گويا نداى آسمانى ، مصداقى براى اين آيه ، شمرده شده است . « 2 »
از مطالعهء احاديث و مراجعه به كتب لغت استفاده مىشود كه سه واژهِ ندا ، صيحه و صوت ، مترادف اند يا دست كم در اين موضوع ، در يك معنا به كار رفتهاند . ابن منظور ، ندا را به صوت ، و صوت را به ندا معنا كرده است . « 3 » همچنين مصدر صيحه ( صياح ) را « صوت » ، و صيحه را « عذاب » معنا كرده است . « 4 »
به نظر مىرسد كه كاربرد متعدّد صيحه در قرآن ، الزاماً به معناى عذاب نيست ؛ بلكه مقصودِ حق تعالى ، صدايى است كه عذاب الهى را به دنبال دارد يا هشدار به
هامش
( 1 ) . سورهء شعراء : آيهء 4 .
( 2 ) . الغيبة ، نعمانى : ص 268 و 271 باب 14 ح 19 و 33 .
( 3 ) . لسان العرب : ج 15 ص 315 و ج 2 ص 57 .
( 4 ) . همان : ج 2 ص 521 .