آورده است ) ؛ « 1 » امّا وى دست كم ، در چهار باب ديگر ، احاديث متعدّدى را آورده كه به صورت كلّى يا در خصوص برخى روزها يا نمازها ، نشان از استحباب قرائت سورههاى ديگر مىكند . « 2 » اين احاديث و چگونگى جمع ميان آنها ، موجب گفتههاى فراوانى ميان فقهاى ما شده است كه سيّد جواد عاملى ، گزارشى مبسوط از بخشى از آراى آنان را آورده است و نيازى به بازگويى آن نيست . « 3 »
ابهام حِميَرى در مواجهه با برخى از احاديث كه ظاهر آن ناسازگار مىنمايد ، اين بوده كه به كدام بايد عمل كرد يا چگونه بايد ميان آنها جمع كرد ؟ امام عليه السلام در عين اين كه ثواب قرائت سورههاى ديگر در نماز را نفى نمىكند ، همانند چند حديث ديگرى كه بر مداومت بر سورههاى توحيد و قدر تأكيد جسته ، اذعان مىكند كه قرائت اين دو به قصد فضيلتى كه دارند ، مايهء هر دو ثواب است : ثواب اين سورهها و ثواب سورهاى كه نخوانده تا يكى از اين دو سوره را بخواند .
به رغم احاديث مشابه ، اين توقيع مورد توجّه و استدلال فقها بوده است ، از جمله محقّق اردبيلى كه ضمن استناد به آن ، اين نكتهء شيخ صدوق را نيز بازگويى كرده است كه فلسفهء استحباب قرائت سورهء « قدر » در ركعت اوّل ، اين است كه « قدر » ، سورهء پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام است و استحباب سورهء توحيد در ركعت دوم به اين سبب است كه دعاى پس از قرائت آن ، مستجاب مىشود و در ركعت دوم ، پس از قرائت ، قنوت خوانده مىشود . « 4 » فاضل سبزوارى ، فاضل هندى ، محدّث بحرانى ، شيخ موسى كاشف الغطاء ، محقّق نراقى ، شيخ انصارى ، آقارضا همدانى ، سيّد محسن حكيم و سيّد عبد الأعلى سبزوارى از جمله فقهايى هستند كه به اين توقيع ، استناد كردهاند . « 5 »
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة : ج 6 ص 78 - 82 .
( 2 ) . وسائل الشيعة : ج 6 ص 114 - 122 .
( 3 ) . ر . ك : مفتاح الكرامة : ج 7 ص 239 - 259 .
( 4 ) . مجمع الفائدة و البرهان : ج 2 ص 242 .
( 5 ) . ذخيرة المعاد : ج 2 ص 279 ، كشف اللّثام : ج 4 ص 55 ، الحدائق الناضرة : ج 8 ص 180 ، منية الراغب : ص 256 ، مستند الشيعة : ج 5 ص 181 ، كتاب الصلاة : ج 1 ص 430 ، مصباح الفقيه : ج 12 ص 300 ، مستمسك العروة الوثقى : ج 6 ص 283 ، مهذّب الأحكام : ج 6 ص 367 .