2 / 6 پاسخ پرسشهايى كه از قم ارسال شده بودند
695 . الغيبة ، طوسى - با سندش به نقل از ابو الحسن محمّد بن احمد بن داوود قمى « 1 » - : نوشتهاى از قم آمده بود كه سؤالها و جوابهايى در آن بود و پرسيده بودند : آيا جوابهاى آن ، پاسخ فقيه ( امام زمان ) عليه السلام است يا پاسخهاى محمّد بن على شلمغانى ؟ زيرا از او نقل شده است كه : اين سؤالها را من پاسخ دادهام .
من ، پاسخ ابو القاسم حسين بن روح را ديدم كه به احمد بن ابراهيم نوبختى « 2 » املا كرده و او با خطّ خود و بر پشت همان نوشتهء فرستاده شدهء قميان ، چنين نوشته بود :
« بسم اللَّه الرحمن الرحيم . از اين نوشته و محتواى آن ، آگاه شديم . همهء آن ، پاسخ ما به سؤالهاست و يك حرف آن هم از [ شلمغانى ] وانهادهء گمراه گمراه كننده ، معروف به عزاقرى - خدا لعنتش كند - نيست ، و پيشتر نيز چيزهايى به دست احمد بن بلال « 3 » و ديگر همتايانش به سوى شما آمده بود كه آنها هم مانند همين شلمغانى عزاقرى ، از اسلام بيرون رفتهاند . نفرين و خشم خدا بر ايشان باد ! » .
[ در نامه بود كه : ] من در گذشته ، صحّت و سقم آن را جويا مىشدم .
چنين جواب آمده بود : « هان ! هر كس از درستى و نادرستى جواب جويا مىشود ، ديگر از آنچه به دست اينها بيرون مىآيد ، زيانى نمىبيند . اين ، كار درستى است .
از يكى از عالمان گذشته - سلام و درود و رحمت خدا بر ايشان باد - مانند همين سؤال را در بارهء يكى از مغضوبان درگاه الهى پرسيدند و او عليه السلام فرمود : " علم ، علم ماست
هامش
( 1 ) . ابو الحسن محمّد بن احمد بن داوود قمى ( م 368 ق ) : شيخ الطائفه و بزرگ اهالى قم بود . به بغداد مهاجرتكرد و در آن جا اقامت گزيد . غضائرى گفته است كه در حافظه و فقه و شناخت حديث ، كسى را برتر از او نديده است . چند كتاب از جمله المزار براى اوست ( ر . ك : رجال النجاشى : ج 2 ص 304 ش 1046 ، رجال الطوسى : ص 447 ش 6359 ، الفهرست ، طوسى : ص 211 ش 603 ، خلاصة الأقوال : ص 162 ش 161 ) .
( 2 ) . احمد بن ابراهيم نوبختى : نام او در منابع رجالى نيست ( مستدركات علم رجال الحديث : ج 1 ص 244 ش 643 ) .
( 3 ) . به احتمال فراوان ، « بلال » تصحيف « هلال » و مقصود ، احمد بن هلال ، ابو جعفر عبرتايى است كه به دروغ ، ادّعاى سفارت امام عصر عليه السلام را داشت . ر . ك : ص 80 ( مدعيان دروغين وكالت ) .