نشده و كنار افتاده است و برادر ما هم از گناه خريد آن ، دورى مىكند ؛ زيرا گفته مىشود : سهم حاكم از اين مزرعهء خراب ، وقف بوده و از دست كسانى كه بر آنها وقف شده ، به نفع حاكم ، گرفته شده است . حال اگر خريدن آن سهم از حاكم ، كار جايز و درستى است ، خريدش به صلاح و سامان يافتن و مايهء آبادانى مزرعهء برادرمان است ، كه اگر آن را بخرد ، مىتواند با آب اضافى مزرعهء آبادش ، در آن جا هم كشت كند و هم دست كارگزاران حاكم را كوتاه مىكند ، و اگر جايز نيست ، به هر چه فرمان دهى ، همان را عمل مىكند ، إن شاء اللَّه تعالى .
جواب فرموده بود : « جايز نيست مزرعه را جز از مالك حقيقى آن و يا به فرمان و رضايت او خريد » .
[ 689 / 7 ] سؤال كرده بود : مردى زنى را دور از چشم حاجبان او ، براى خود [ عقد و ] حلال كرده است و از بچّهدار كردنش پرهيز مىكرده است ؛ امّا پسرى متولّد مىشود و مرد هم ، با وجود شكّش گناه نپذيرفتن آن را به عهده نگرفته و كودك را پذيرفته است و هزينهء مادر و كودك را پرداخته ، تا آن كه مادر مرده است و اكنون نيز هزينهء كودك را مىدهد ؛ امّا هنوز شك دارد و او را به درون زندگى خود نمىآورد . حال اگر واجب است كه چنين كند و او را مانند بقيّهء فرزندانش قرار دهد ، [ بفرماييد تا ] بكند و اگر جايز است كه بخشى از مالش را به جاى حقّش به او بدهد ، بكند .
جواب فرموده بود : « حلال كردن زن ، به چندين گونه [ مانند ازدواج ، خريد كنيز و . . . ] است . بدين خاطر ، جواب هم مختلف مىشود . بايد به طور مشروح بگويد كه حلال كردن ، به چه طريقى صورت گرفته است تا جوابش را در بارهء كودك بگيرد ، إن شاء اللَّه » .
و در پايان ، خواسته بود كه امام برايش دعا كند . جواب اين گونه آمده بود :
« خداوند بر او ببخشد ، آن گونه كه خداى بزرگ و متعال ، خود ، شايستهء آن است ، به خاطر حقّى كه بر ما دارد و رعايت حقّ پدرش - كه خدا رحمتش كند - و
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى ) — صفحة 195
مساهمون: محمد الريشهري
ص١٩٥