خواهند پرسيد ، اطّلاع بده » . « 1 »
667 . رجال الكشّى - با سندش به نقل از ابو حامد احمد بن ابراهيم مراغهاى « 2 » - : نسخهء لعن بر [ احمد ] ابن هلال ، به قاسم بن علاء « 3 » رسيد . آغاز آن - كه به كارگزارانش در عراق نوشته بود - ، اين بود : « از صوفى ظاهرفريب بپرهيزيد » .
و احمد بن هلال ، اين گونه بود كه پنجاه و چهار حج گزارد كه بيست تاى آنها را پياده رفت . راويان حديث شيعه در عراق او را مىديدند و از او حديث مىنوشتند و آنچه را در نكوهش او آمد ، نپذيرفتند و قاسم بن علاء را وا داشتند كه در كارش تجديد نظر كند ، كه توقيعى به او رسيد : « فرمانى كه از جانب ما در بارهء آن ظاهرفريب ، ابن هلال - كه خدا رحمتش نكند - ، به تو رسيد و از آن آگاه هستى ، پا بر جاست . خداوند ، گناهش را نيامرزد و از خطايش در نگذرد ! بى اجازه و رضايت ما ، به كار ما وارد مىشود و تنها به نظر خود ، عمل مىكند . خود را از طلبهاى ما كنار مىكشد و كار ما را جز به آن گونه كه دوست دارد و مىخواهد ، به انجام نمىرساند . خداوند ، او را به اين خاطر ، به آتش دوزخ بيفكند ! ما در برابر او شكيب ورزيديم تا آن جا كه خداوند ، عمرش را به دعاى ما كوتاه كرد و ما گروهى از دوستدارانمان را از وضعيت او در روزگار حياتش - كه خداوند ، رحمتش نكند - آگاه كرديم و به آنان فرمان داديم كه اين را به برخى دوستداران خاصّ ما برسانند ، و ما از ابن هلال - كه خدا رحمتش نكند - و نيز هر كسى كه از او بيزارى نجويد ، به خداوند ، بيزارى مىجوييم .
آنچه را در بارهء حال اين نابهكار به تو اعلام كرديم ، به اسحاقى - كه خداوند ، او و
هامش
( 1 ) . الغيبة ، طوسى : ص 353 ح 313 ( با سند صحيح ) ، بحار الأنوار : ج 50 ص 307 ح 3 .
( 2 ) . احمد بن ابراهيم ، ابو حامد مراغى : شيخ طوسى ، او را از اصحاب امام عسكرى عليه السلام شمرده و علّامه در كتابرجالش ، او را شخصى مورد اعتماد ، معرّفى كرده است . ابن داوود گفته است : او ستوده و باعظمت است ( ر . ك : رجال الطوسى : ص 397 ش 5830 ، خلاصة الأقوال : ص 18 ش 29 و رجال ابن داوود : ص 36 ش 55 ) .
( 3 ) . قاسم بن علاء : از اهالى آذربايجان و از مشايخ كلينى بوده كه كلينى بر او رحمت فرستاده است . پيراهنىداشت كه امام رضا عليه السلام به او خلعت داده بود . او با امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام ديدار كرد . شيخ طوسى در كتاب رجالش از او در باب « كسانى كه از امامان عليهم السلام روايت نكردهاند » ، ياد كرده است و مىگويد : « جليل القدر بوده است » . شيخ صدوق ، نام او را از شمار كسانى كه بر معجزههاى امام زمان عليه السلام آگاه بوده و آنها را ديده ، بر شمرده است . از طرف امام زمان عليه السلام به او توقيعى رسيد ( ر . ك : ص 378 ح 727 و ص 404 ح 742 و ص 410 ح 743 ، رجال الطوسى : ص 436 ش 6243 ، معجم رجال الحديث : ج 15 ص 35 ش 9543 ) .