فترت امامان خواهد آمد ، همان گونه كه پيامبر خدا پس از دورهء فترت [ پيامبران ، ] برانگيخته شد .
تذكّر
نكتهء قابل توجّه ، اين كه حديثى از امام صادق عليه السلام نقل شده كه به ظاهر ، وجود هر گونه حجّت را در دوران فترت ، نفى مىكند :
زيد عن محمّد بن علىّ الحلبى عن أبى عبد اللَّه عليه السلام ، قال : قُلتُ لَهُ : كانَتِ الدُّنيا قَطُّ مُنذُ كانَت وَ لَيسَ فِى الأَرضِ حُجَّةٌ ؟ قالَ : قَد كانَتِ الأَرضُ وَ لَيسَ فيها رَسولٌ وَ لا نَبِىٌّ وَ لا حُجَّةٌ وَ ذلِكَ بَينَ آدَمَ وَ نُوحٍ فِى الفِترَةِ وَ لَو سَأَلتَ هؤُلاءِ عَن هذا لَقالوا : لَن تَخلُوَ الأَرضُ مِنَ الحُجَّةِ وَ كذّبوا . إنَّما ذلِكَ شَىءٌ بَدا للَّهِ عز و جل فيهِ ،
« فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ »
وَ قَد كانَ بَينَ عيسى وَ مُحَمَّدٍ عليهما السلام فَترَةٌ مِنَ الزَّمانِ وَ لَم يَكُن فِى الأَرضِ نَبِىٌّ وَ لا رَسولٌ وَ لا عالِمٌ ، فَبَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّداً صلى الله عليه و آله بَشيراً وَ نَذيراً وَ داعِياً إِلَيهَ . « 1 »
زيد از محمّد بن على حلبى نقل مىكند كه گفت : از امام صادق عليه السلام پرسيدم : آيا تا به حال ، از وقتى كه دنيا بوده ، پيش آمده كه در زمين ، حجّتى نباشد ؟ امام صادق عليه السلام فرمود : « [ آرى . ] پيش آمده كه در زمين ، نه پيامبرى باشد و نه فرستادهاى و نه حجّتى . اين ، در دورهء فترتِ ميان آدم عليه السلام و نوح عليه السلام بوده است .
حال اگر اين مطلب را از اينان بپرسى ، حتماً خواهند گفت : زمين ، هرگز از حجّت ، خالى نبوده است ؛ ولى دروغ مىگويند . همانا اين ، مطلبى بود كه براى خداوند ، در آن بَدا حاصل شد . پس پيامبران و بشارتدهندگان و هشداردهندگانى را برانگيخت ، در حالى كه ميان عيسى عليه السلام و محمّد صلى الله عليه و آله برههاى از زمان بود كه در آن ، نه پيامبرى در زمين بود و نه فرستادهاى و نه عالِمى . پس خداوند ، محمّد صلى الله عليه و آله را برانگيخت تا بشارت دهنده و هشدار دهنده و فرا خواننده به سوى خداوند باشد » .
هامش
( 1 ) . الاصول الستّةعشر : ص 197 ح 169 ، بحار الأنوار : ج 4 ص 122 ح 68 .